Από: Ένωση Αθέων

Πρός: ΜΜΕ,
Κοινοποίηση: Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Κέντρο Προάσπισης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Τα προβλήματα και η ταλαιπωρία γονιών και μαθητών σχετικά με το ομολογιακό μάθημα των θρησκευτικών και την δυνατότητα απαλλαγής από αυτό συνεχίζονται με χαρακτηριστική την περίπτωση μητέρας που ταλαιπωρείται από την αρχή της σχολικής χρονιάς από λύκειο της διεύθυνσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Β᾽ Αθήνας.
Η κατάσταση μάλιστα έχει επιδεινωθεί μετά την τελευταία εγκύκλιο ( 12773/Δ2/23-1-2015 ) του Υπουργείου Παιδείας “κατά παραγγελία” των συντεχνιακών συμφερόντων των θεολόγων καθηγητών.
Η τελευταία αυτή εγκύκλιος παραβιάζει το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας και αγνοεί επιδεικτικά την κείμενη Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, τις σχετικές αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όπως και τις γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη.

Η Ένωση Αθέων έχοντας ήδη καταγγείλει την τελευταία εγκύκλιο στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, απέστειλε σήμερα επιστολή/καταγγελία στη νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ενώ σκοπεύει να κάνει καταγγελία και στον ΣτΠ.

Eνθαρρύνονται όποιοι γονείς αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα ή δεν θέλουν να τα αντιμετωπίσουν με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, να απευθυνθούν επίσης με καταγγελίες στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και επιστολές προς το Υπουργείο.
Η διαδικασία των καταγγελιών είναι απλή, εμπιστευτική και γίνεται ηλεκτρονικά, η Ένωση Αθέων είναι στην διάθεσή τους στο: contact [at] atheia [τελεία] gr ή στο τηλέφωνο: 211 800 3666 για οποιαδήποτε σχετική βοήθεια/τεχνική υποστήριξη.


Ακολουθούν τα κείμενα των καταγγελιών.


Καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Από: Ένωση Αθέων

Προς:​ Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Θέμα: Α​ναφορά ­ καταγγελία για την υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23­.01.­2015 εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας σχετικά με την απαλλαγή από την παρακολούθηση του μαθήματος των Θρησκευτικών.

Σχετικό έγγραφο: ​Η υπ’ αριθμό 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής σας.

Επιθυμούμε να θέσουμε υπ’ όψει σας την υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23.­01.­2015 εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, με την οποία ρυθμίζεται το ζήτημα της απαλλαγής μαθητών από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών. Με την εγκύκλιο αυτή, δυστυχώς, η Πολιτεία για μία ακόμη φορά παραβιάζει το δικαίωμα των πολιτών για προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, καθορίζοντας μια νέα διαδικασία για την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Συγκεκριμένα, με την εγκύκλιο ζητείται υπεύθυνη δήλωση είτε του μαθητή (εάν είναι ενήλικας) ή των γονέων του (εάν ο μαθητής είναι ανήλικος) ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης, ζητείται από τους διευθυντές των σχολείων να ελέγχουν την τεκμηρίωση των προβαλλομένων λόγων απαλλαγής, να ελέγχουν δηλαδή το θρήσκευμα των μαθητών, στους οποίους αφορά το αίτημα απαλλαγής.
Από την απλή ανάγνωση της εγκυκλίου θα αντιληφθείτε αμέσως ότι αυτή έρχεται σε αντίθεση με την υπ’ αριθμό 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής σας. Η απόφαση αυτή είχε εκδοθεί επί μιας παλαιότερης εγκυκλίου που ρύθμιζε την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών (υπ’ αριθμό Γ2/ 8904/ 29­11­1995 του Υπουργείου Παιδείας). Με την υπ’ αριθμό 77Α/ 2002 απόφασή σας επεσημάνατε τις βασικές νομικές πλημμέλειες της παραπάνω εγκυκλίου και, ιδίως, την αντίθεσή της προς την αρνητική θρησκευτική ελευθερία και στο δικαίωμα των γονέων να διασφαλίζουν μόρφωση των τέκνων τους σύμφωνη με τις δικές τους φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις (άρθρο 2 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου στην ΕΣΔΑ). Επεσημάνατε, επίσης, εμμέσως ότι το ζήτημα της απαλλαγής για ανηλίκους μαθητές είναι ζήτημα ασκήσεως γονικής μέριμνας και, συνεπώς, ότι οι φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονέων είναι κρίσιμες για τη χορήγηση ή μη της απαλλαγής, καθώς ρητώς αναφέρατε ότι: «… ∆εν είναι συνεπώς απαραίτητο [ενν. οι γονείς] να είναι άθεοι, ετερόδοξοι ή ετερόθρησκοι, για να ζητήσουν την απαλλαγή των παιδιών τους από τα μάθημα των θρησκευτικών …».
Δυστυχώς οι πλημμέλειες αυτές εμπεριέχονται και στην τελευταία εγκύκλιο. Για το λόγο αυτό και αναγκαζόμαστε να ζητήσουμε την εκ νέου επέμβασή σας, προκειμένου να τροποποιηθεί η εν θέματι εγκύκλιος κατά τρόπο που να σέβεται τα δικαιώματα των γονέων, που για συνειδησιακούς λόγους επιθυμούν να απαλλαγούν τα τέκνα τους από την υποχρέωση να παρακολουθούν το ομολογιακό μάθημα των Θρησκευτικών.



Επιστολή/καταγγελία στη νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας

Από: Ένωση Αθέων
Προς: Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων
Υπ’ όψη: κ. Υπουργού Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Αριστείδη Μπαλτά, Αναπληρωτή Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Τάσου Κουράκη
Κοιν.: Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
ΘΕΜΑ: Διαδικασία απαλλαγής από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών

Σχετικά έγγραφα:
α. η υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23.01.2015 εγκύκλιος του Υπουργείου σχετικά με την απαλλαγή από την παρακολούθηση του μαθήματος των Θρησκευτικών,
β. η υπ’ αριθμό 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Κύριοι υπουργοί,

Ως γονείς παιδιών που είναι μαθητές στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση που δεν ασπαζόμαστε το κυρίαρχο θρησκευτικό δόγμα στη χώρα μας αντιμετωπίζουμε σοβαρά προβλήματα με την απαλλαγή των παιδιών μας από την υποχρέωση να παρακολουθήσουν ένα ομολογιακό μάθημα, ένα μάθημα κατήχησης σε μια θρησκεία που δεν ασπαζόμαστε. Η διαδικασία απαλλαγής από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος αυτού που καθιερώθηκε μέσα στη χρονιά, με την υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23.01.2015, δυστυχώς είναι μια διαδικασία η οποία παραβιάζει τα συνταγματικά μας δικαιώματα, τόσο τη θρησκευτική μας ελευθερία, όσο και το δικαίωμα να προστατεύουμε και να μην αποκαλύπτουμε τα προσωπικά μας δεδομένα.

Σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή, για να χορηγηθεί απαλλαγή από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος απαιτείται υπεύθυνη δήλωση είτε του μαθητή (εάν είναι ενήλικας) είτε των γονέων του (εάν ο μαθητής είναι ανήλικος) ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος. Επίσης, ζητείται από τους διευθυντές των σχολείων να ελέγχουν την τεκμηρίωση των προβαλλομένων λόγων απαλλαγής, να ελέγχουν δηλαδή το θρήσκευμα των μαθητών, στους οποίους αφορά το αίτημα απαλλαγής. Πρόκειται, δηλαδή, για μια διαδικασία με την οποία η Πολιτεία μας ζητεί να αποκαλύψουμε τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των τέκνων μας και μάλιστα να υπόκεινται αυτές σε έλεγχο.

Υπενθυμίζουμε ότι η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα σε απόφασή της (77Α/ 2002) επί παλαιότερης εγκυκλίου του Υπουργείου σας (Γ2/ 8904/ 29.11.1995) που ρύθμιζε το ίδιο θέμα, έχει κρίνει ως μη νόμιμη την υποχρεωτική δήλωση του θρησκεύµατος ως αναγκαία προϋπόθεση για την απαλλαγή µαθητή από τα θρησκευτικά. Η ως άνω απόφαση επεσήμανε τις νομικές πλημμέλειες της εγκυκλίου και, ιδίως, την αντίθεσή της προς την αρνητική θρησκευτική ελευθερία και στο δικαίωμα των γονέων να διασφαλίζουν μόρφωση των τέκνων τους σύμφωνη με τις δικές τους φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις (άρθρο 2 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου στην ΕΣΔΑ). Επεσήμανε, επίσης, εμμέσως ότι το ζήτημα της απαλλαγής για ανηλίκους μαθητές είναι ζήτημα ασκήσεως γονικής μέριμνας και, συνεπώς, ότι οι φιλοσοφικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις των γονέων είναι κρίσιμες για τη χορήγηση ή μη της απαλλαγής, αναφέροντας ρητώς ότι «… Δεν είναι συνεπώς απαραίτητο [ενν. οι γονείς] να είναι άθεοι, ετερόδοξοι ή ετερόθρησκοι, για να ζητήσουν την απαλλαγή των παιδιών τους από τα μάθημα των θρησκευτικών …». Τέλος, η ως άνω απόφαση είχε καλέσει το Υπουργείο Παιδείας να εκδώσει κάθε αναγκαία οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τους διευθυντές των σχολειών ώστε, εφεξής, από τους γονείς ή κηδεµόνες που επιθυµούν τα παιδιά τους να απαλλαγούν από το µάθηµα των θρησκευτικών να µην ζητείται να δηλώνουν, αν είναι άθρησκοι, ετερόδοξοι ή ετερόθρησκοι, αλλά να ασκούν το δικαίωµα τους αυτό, κατ’ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καµία περαιτέρω διευκρίνιση. Είναι, συνεπώς, προφανές ότι η διαδικασία απαλλαγής μαθητών από το μάθημα των Θρησκευτικών που προβλέπεται στην υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23.01.2015 εγκύκλιο έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την ως άνω απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Για τους λόγους αυτούς είναι απαραίτητη η έκδοση νέας εγκυκλίου, σε αντικατάσταση της υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23.01.2015, η οποία να συμμορφώνεται και με την υπ’ αριθμό 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Υπενθυμίζουμε επίσης το αίτημά μας για κατάργηση των δίχως νόημα ασφυκτικών χρονικών προθεσμιών για την κατάθεση αίτησης απαλλαγής και να μπορεί να δοθεί σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή του σχολικού έτους, με ισχύ άμεσα από τη στιγμή της δημοσίευσης.
Παρακαλούμε τη νέα πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση της νομιμότητας.

Εκδηλώσεις τρίτων

– Καθηγητής Π. Γέμτος: “Θρησκείες και ανθρώπινα δικαιώματα” (Πάντειο Πανεπιστήμιο, αίθουσα Σάκη Καράγιωργα ΙΙ, Τετάρτη 11-02-2015, 17:00) (ΑΝΑΒΛΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΙΣ 11-03-2015 ΛΟΓΩ ΚΑΙΡΟΥ)
Στο πλαίσιο του σεμιναρίου: “Φιλοσοφία και Κοινωνία – Η Δημοκρατία στις μέρες μας” με σκοπό τη συζήτηση και την διάχυση της γνώσης απ” ευθείας από το Πανεπιστήμιο στην κοινωνία. Η πρωτοβουλία έχει ακριβώς ως σκοπό να συζητηθούν δημόσια ερωτήσεις, υποθέσεις εργασίας και απαντήσεις, μέσω των οποίων θα δημιουργηθούν από τους πολίτες πιο πλήρεις τρόποι κατανόησης και αντιμετώπισης της σύγχρονης πραγματικότητας.

– Παρουσίαση του βιβλίου “Υπάρχει Θεός;” του Φιλοκτήτη Διακομανώλη στην Στοά του Βιβλίου (Polis Art cafe, Πεσμαζόγλου 5), την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου στις 19.30.
Τι είναι ο Θεός; Πού βρίσκεται; Έχει κατάστιχα και καταγράφει τις πράξεις μας; Ανταποκρίνεται σε προσευχές και με ποιο κριτήριο; Ποια είναι τα αίτια της ανθρώπινης θρησκευτικότητας και τι λένε οι επιστήμονες γι’ αυτό; Αυτά κι άλλα πολλά ερωτήματα πραγματεύεται το βιβλίο «Υπάρχει Θεός; Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο ή ο άνθρωπος το Θεό;» χωρίς δογματισμό και με όλες τις θέσεις πάνω στο τραπέζι.

Η Ένωση Αθέων είχε τετράλεπτο αφιέρωμα στο βραδινό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1, στις 5 Φεβρουαρίου 2015. Μιλούν: Ο πρόεδρος της Έν.Α. Φώτης Φραγκόπουλος, η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων Βασιλική Κοϊτσάνου και η εκπρόσωπος τύπου Τατιάνα Ραπακούλια.

Ευχαριστούμε την δημοσιογράφο Κέλλυ Χεινωπόρου για την εξαιρετική δουλειά της.

Πηγή

Α.Π. 003/2015/ΕΞ
Αθήνα, 30-01-2015
Προς: ΜΜΕ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Για την τελευταία εγκύκλιο του υπουργείου παιδείας για την απαλλαγή μαθητών από τα θρησκευτικά, η οποία υπογράφτηκε από τον απελθόντα κ. Λοβέρδο κυριολεκτικά την παραμονή των εκλογών.

Η Ένωση Αθέων καταδικάζει την κίνηση του πρώην υπουργού Παιδείας κ. Ανδρέα Λοβέρδου, ο οποίος κυριολεκτικά την παραμονή των εκλογών (Παρασκευή 23-01-2015) εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 12773/Δ2/23-1-2015 τελευταία εγκύκλιο με θέμα “Ρύθμιση μαθητικών θεμάτων”, με την οποία περιορίζει εκ νέου το δικαίωμα απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών θέτοντας αυστηρά κριτήρια και γραφειοκρατικά προσκόμματα στη διαδικασία. Καταδικάζουμε την προφανή εκμετάλλευση των δημοσίων δομών για μικροπολιτικούς σκοπούς και εξυπηρέτηση συντεχνιακών συμφερόντων στην πλάτη μαθητών που ταλαιπωρούνται και ανησυχούν για το μέλλον τους, και την έλλειψη και της παραμικρής ευαισθησίας για την αγωνία τους στον αγώνα για εκπαίδευση.

Η συγκεκριμένη εγκύκλιος:
1) Περιορίζει το δικαίωμα απαλλαγής μόνο στους μαθητές που οι γονείς τους έχουν το θάρρος να αποκαλύψουν έμμεσα τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις (κατά παράβαση της νομοθεσίας ανθρώπινων δικαιωμάτων, και σε αντίθεση με τις αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τις γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη),

2) Θέτει γραφειοκρατικά προσκόμματα ζητώντας επικυρωμένες με το γνήσιο της υπογραφής υπεύθυνες δηλώσεις και από τους δύο γονείς,

3) Αναφέρει ότι οι διευθυντές πρέπει να προβαίνουν στην «τεκμηρίωση των προβαλλόμενων λόγων» χωρίς να προσδιορίζεται καθόλου πώς γίνεται αυτή, δίνοντας απεριόριστα περιθώρια αυθαιρεσίας. Βάσει του νόμου 2472/1997 το θρήσκευμα είναι ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο. Βάσει της απόφασης 77Α/2002 της ΑΠΔΠΧ οι μαθητές και οι γονείς τους πρέπει «να ασκούν το δικαίωμά τους αυτό, κατ’ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καμία περαιτέρω διευκρίνιση». Το αίτημα τεκμηρίωσης των προβαλλόμενων λόγων για απαλλαγή ισοδυναμεί με προσκόμιση πιστοποιητικού που να αναγράφει το θρήσκευμα και επομένως συνιστά αποκάλυψη πεποιθήσεων. Η θρησκευτική συνείδηση απορρέει από εσωτερική αναζήτηση και δεν μπορεί να συνάγεται από μια γραφειοκρατική καταχώρηση.

4) Κάνει λόγο για «κατάχρηση της απαλλαγής από τα θρησκευτικά», κάτι που δεν έχει νόημα. Όταν ένας μαθητής ή οι γονείς του επιλέγουν να μελετήσει άλλο μάθημα ή να ξεκουραστεί εκείνες τις ώρες, συνειδησιακά έχουν προφανώς απομακρυνθεί από τη θρησκεία. Αυτό πρέπει να γίνει σεβαστό και όχι να ελέγχεται η τυπική καταχώρηση του θρησκεύματός τους — κατά παράβαση του νόμου, όπως επισημαίνεται στο προηγούμενο σημείο.

5) Καταργεί την 133099/Γ2/19-9-2013 εγκύκλιο που είχε εκδόσει το Υπουργείο Παιδείας και η οποία έδινε απαλλαγή σε όλους τους μαθητές με απλή επίκληση της θρησκευτικής συνείδησης, και η οποία παρόλη την ασφυκτική προθεσμία που έθετε, ήταν σύμφωνη με την κείμενη νομοθεσία περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δικαιωμάτων του παιδιού, θρησκευτικής ελευθερίας και ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, χωρίς να δίνει περιθώρια για παρερμηνείες. Για αυτό το τελευταίο πολεμήθηκε λυσσαλέα από ενώσεις θεολόγων το περασμένο διάστημα.

Κλείνοντας θέλουμε με αφορμή αυτή την τελευταία αυθαιρεσία να αναφέρουμε ότι από πλευράς της τελευταίας απελθούσας ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων ουδέποτε απαντήθηκαν οι αναφορές μας για αυθαιρεσίες διευθυντών και καταστρατήγηση των δικαιωμάτων των μαθητών σχετικές με το θέμα της απαλλαγής, υποδεικνύοντας συνολικά χαρακτηριστική ανεπάρκεια στην εκτέλεση των καθηκόντων που είχαν ανατεθεί στον κ. Λοβέρδο.

Η Ένωση Αθέων έχει ήδη στείλει το κάτωθι αίτημα με στόχο την απάλειψη των προβλημάτων που επαναφέρει εκ νέου αυτή η τελευταία εγκύκλιος, και αναμένει από τη νέα ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να ανταποκριθεί.

Α.Π. 002/2015/ΕΞ
Αθήνα, 30-01-2015
Προς:
Υπουργό Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Αριστείδη Μπαλτά
Αναπληρωτή Υπουργό Παιδείας κ. Τάσο Κουράκη

Κοινοποίηση: ΜΜΕ, Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Συνήγορος του Πολίτη

Θέμα: Δικαίωμα στην απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών για όλους.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΕΓΓΡΑΦΑ:
1. Η υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23-1-2015 τελευταία εγκύκλιος του υπουργείου σας με θέμα “Ρύθμιση μαθητικών θεμάτων”
2. Το 194316/621555/29-12-2014 έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη προς το υπουργείο σας
3. Το υπ’ αριθμό 8/15-9-2014 έγγραφό μας προς το Υπουργείο σας
4. H από 26-8-2014 επιστολή-ΔΤ μας προς το υπουργείο σας (ΑΠ 136544/01/09/2014)
5. Η υπ’ αριθμό 133099/Γ2/19-9-2013 εγκύκλιος του Υπουργείου σας
6. Η υπ’ αριθμό 77Α/25-6-2002 απόφαση σχετικά με την αναγραφή θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών και την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
7. Το από 31-7-2008 δελτίο τύπου του Συνηγόρου του Πολίτη
8. Το από 17-11-2008 δελτίο τύπου του Συνηγόρου του Πολίτη
9. Η υπ’ αριθμό 687/1991 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους
10. Το υπ’ αριθμό 755/3-9-2014 διευκρινιστικό έγγραφο του Σχολικού Συμβούλου ΠΕ01 Πειραιώς, Δ′ Αθηνών, Κυκλάδων του Γραφείου σχολικών συμβούλων Πειραιώς της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής Κ. Ευάγγελου Στ. Πονηρού Δρ. Θ., Μ.Φ.
11. Η υπ’ αριθμό 77Α/25-6-2002 απόφαση σχετικά με την αναγραφή θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών και την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα



Κύριε Υπουργέ, Κύριε Αναπληρωτή Υπουργέ

Συγχαρητήρια για την ανάληψη των καθηκόντων σας, σας ευχόμαστε καλή επιτυχία σε αυτά.

Α) Παρακαλούμε να εκδώσετε το συντομότερο δυνατόν εγκύκλιο που να εξασφαλίζει το δικαίωμα όλων των μαθητών να απαλλάσσονται από το ομολογιακό μάθημα των θρησκευτικών, χωρίς να ζητείται τεκμηρίωση των προβαλλόμενων λόγων για το αίτημα της απαλλαγής (πιστοποιητικά θρησκευτικών φρονημάτων), είτε του ιδίου του μαθητή είτε των γονέων του, στο πνεύμα της προηγούμενης εγκυκλίου 133099/Γ2/19-9-2013 η οποία καταργήθηκε πριν μερικές μέρες με την 12773/Δ2/23-01-2015 εγκύκλιο της απερχόμενης ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας, και η οποία να είναι σύμφωνη με την Απόφαση 77Α/25-6-2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα («να ασκούν το δικαίωμα τους αυτό κατ’ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καμία περαιτέρω διευκρίνιση»).
Παρακαλούμε επίσης να καταργηθούν οι δίχως νόημα ασφυκτικές χρονικές προθεσμίες για την κατάθεση αίτησης απαλλαγής και να μπορεί να δοθεί σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή του σχολικού έτους, με ισχύ άμεσα από τη στιγμή της δημοσίευσης. Τέλος, παρακαλούμε να καταστήσετε σαφές ότι η εφαρμογή της εγκυκλίου δεν επαφίεται στην ερμηνεία νόμων κατά το δοκούν του εκάστοτε διευθυντή ή διεύθυνσης εκπαίδευσης σύμφωνα με υποκειμενική ανάγνωση της νομοθεσίας (δείτε περίπτωση Πονηρού στο ιστορικό στο τέλος της παρούσας), αλλά είναι υποχρεωτική, και η μη εφαρμογή της επισύρει πειθαρχικές ποινές, σύμφωνα με τα όσα η νομοθεσία προβλέπει.
Β) Ζητούμε τέλος κατ’ ιδίαν συνάντηση ώστε να σας εκθέσουμε τους προβληματισμούς μας σχετικά με τις διαθεματικές θρησκευτικές αναφορές στα σχολικά μαθήματα, την εντελώς ομολογιακή από χριστιανική άποψη παρουσίαση και αντιμετώπιση της αθεΐας στη σχολική αίθουσα, την καταγραφή του θρησκεύματος στα σχολικά έγγραφα και τα προβλήματα που προκύπτουν, καθώς και κραυγαλέες περιπτώσεις αυθαιρεσίας από διευθυντές σχολικών μονάδων.

Είμαστε, δε, πάντα στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή πληροφορία.

Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων,
Για τη Γραμματεία της Ένωσης Αθέων
Ο πρόεδρος
Φώτης Φραγκόπουλος



ΠΡΟΗΓΗΘΕΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ



19-09-2013
Μετά τις αλλεπάλληλες προσπάθειές μας με συνεχείς επιστολές και παρεμβάσεις, ο πρώην υπουργός κ. Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 133099/Γ2/19-9-2013 εγκύκλιο, με την οποία επιτέλους κατήργησε ρητά τις ασαφείς κι αντιφατικές 91109/Γ2/10-7-2008 και Φ12/977/109744/Γ1/26-8-2008 προγενέστερες εγκυκλίους.

04-08-2014
Ο πρώην υπουργός κ. Λοβέρδος, στην απάντησή του στην υπ’ αριθμ. 757/03-07-2014 ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή κ. Νικολόπουλου, με θέμα «Διατήρηση του μαθήματος των θρησκευτικών στα σχολεία», επικαλέστηκε εξ ολοκλήρου τις ήδη καταργηθείσες εγκυκλίους ανασύροντάς τες, αγνοώντας παντελώς την τελευταία τότε ισχύουσα, συντάσσοντας έτσι μια εντελώς άσχετη απάντηση που δεν είχε καμία επαφή με το πνεύμα και το γράμμα των όσων ίσχυαν τη δεδομένη χρονική στιγμή, θέμα που επισημάναμε με το από 26-08-2014 δελτίο τύπου μας με αποδέκτη τον ίδιο τον υπουργό. Να θυμίσουμε ότι ο συγκεκριμένος υπουργός σε άλλη περίπτωση είχε διατάξει πολύ εύκολα ΕΔΕ, ενώ το ανωτέρω λάθος ούτε το παραδέχτηκε ποτέ, ούτε συγγνώμη ζήτησε, ούτε επιχείρησε να το διορθώσει, ούτε και αναζήτησε ευθύνες σε όποιους συμβούλους και συνεργάτες του τον οδήγησαν σ’ αυτό.

03-09-2014
Ο Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ01 Πειραιώς, Δ′ Αθηνών, Κυκλάδων του Γραφείου σχολικών συμβούλων Πειραιώς της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής Κ. Ευάγγελος Στ. Πονηρός Δρ. Θ., Μ.Φ. συντάσσει και αποστέλει το υπ’ αριθμ. 755/3-9-2014 διευκρινιστικό έγγραφο στις από το γραφείο του εποπτευόμενες σχολικές μονάδες —ερμηνεύοντας κατά το δοκούν την τελευταία ισχύουσα τότε εγκύκλιο και λαμβάνοντας υπ’ όψιν του άλλα άσχετα έγγραφα που προφανώς εξυπηρετούσαν καλύτερα τις προσωπικές του πεποιθήσεις— με το οποίο απαίτησε να γίνονται δεκτές οι αιτήσεις αποκλειστικά των ετερόδοξων μαθητών, πράγμα που προκάλεσε την αντίστοιχή μας αντίδραση με την αποστολή του από 14-09-2014 δελτίου τύπου μας προς το Υπουργείο Παιδείας.

03-10-2014
Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων με την υπ’ αριθμ. 155/3-10-2014 επιστολή της προς τα μέλη της καλεί τους διδάσκοντες το μάθημα να της κοινοποιήσουν «περιπτώσεις παράνομων απαλλαγών από το μάθημα των θρησκευτικών» θεωρώντας —με ποια δικαιοδοσία, αλήθεια;— ως τέτοιες οποιεσδήποτε δίνονται με βάση το πνεύμα της εγκυκλίου που το Υπουργείο εξέδωσε, με συνέπεια εύλογα να εκτιμούμε ότι ενδέχεται να υποπίπτουν σε πειθαρχικές -το λιγότερο- παραβάσεις.
Συγκεκριμένα καλούν τα μέλη τους, παραβαίνοντας κάθε έννοια ιεραρχίας και υποκαθιστώντας όλη την αλυσίδα των προϊσταμένων τους (διευθυντών σχολείων, διευθυντών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και τελικά το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας), να ελέγξουν τους προϊσταμένους τους για «παράνομες απαλλαγές σε μαθητές από Διευθυντές Σχολικών Μονάδων, κατά παράλειψη συμμόρφωσης προς την ελληνική νομολογία αλλά και κατά παρερμηνεία της ισχύουσας εγκυκλίου», ερμηνεύοντας κατά το δοκούν και όπως τους βολεύει την εν ισχύ εγκύκλιο (133099/Γ2/19/09/2013) του Υπουργείου Παιδείας και αναλαμβάνοντας από μόνοι τους ρόλους ελεγκτών και θεματοφυλάκων της νομιμότητας.
Στην τακτική που περιγράφεται με τις δύο παραπάνω ενέργειες παρεμβήκαμε επίσης με την από 19-10-2014 καταγγελία μας προς τον Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, τον Συνήγορο του Πολίτη, την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και γι’ άλλη μια φορά το Υπουργείο Παιδείας.

Επίσης, στο μεσοδιάστημα, γίναμε αποδέκτες αρκετών καταγγελιών από πολίτες-γονείς στους οποίους διάφοροι διευθυντές σχολικών μονάδων προέβαλλαν παρανόμως και κατά παράβαση της εγκυκλίου πολλά εμπόδια στην απαλλαγή των παιδιών τους από τα θρησκευτικά, ερμηνεύοντας την εγκύκλιο ομοίως και οι ίδιοι, όπως έκανε πιο πάνω ο κ. Πονηρός, κατά το δοκούν και όπως βόλευε τις προσωπικές τους πεποιθήσεις,.

29-12-2014
Ο Συνήγορος του Πολίτη, ανταποκρινόμενος σε σχετικές καταγγελίες μεταξύ των οποίων και η δική μας, επισημαίνει με επιστολή του προς το γραφείο του Υφυπουργού (2ο σχετικό), πως το δικαίωμα απαλλαγής από ένα μάθημα με ομολογιακό χαρακτήρα πρέπει να αναγνωρίζεται ανεξαιρέτως σε οποιονδήποτε μαθητή επικαλείται λόγους συνείδησης και επιβεβαιώνει πως η τότε ισχύουσα εγκύκλιος (133099/Γ2/19-9-2013) είναι σύμφωνη με την απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, είναι σαφέστατη και δεν επιδέχεται παρερμηνείες.
Υπενθυμίζει επίσης πως η αυθεντική ερμηνεία μιας πράξης της διοίκησης ανήκει στην αρχή που την εξέδωσε και όχι σε άλλα όργανα.

23-01-2015
Ο πρώην υπουργός κ. Λοβέρδος, την τελευταία εργάσιμη ημέρα της θητείας του πριν τις εκλογές, καταργεί την εγκύκλιο 133099/Γ2/19-9-2013 εκδίδοντας την 12773/Δ2/23-1-2015 που αναιρεί το δικαίωμα απαλλαγής στους περισσότερους μαθητές ζητώντας “τεκμηρίωση” ότι δεν είναι ορθόδοξοι, αδιαφορώντας εντελώς για τις δύο ανεξάρτητες αρχές: τις αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (6ο και 11ο σχετικά), και την επιστημονική συμβουλή του Συνηγόρου του Πολίτη (2ο, 7ο και 8ο σχετικἀ).

Εν όψει των εκλογών του Ιανουαρίου 2015 η Ένωση Αθέων έστειλε στα πολιτικά κόμματα αναθεωρημένη και επικαιροποιημἐνη μορφή του Ερωτηματολογίου/Πρόταση για το διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας.



Προς: Πολιτικά κόμματα
Κοινοποίηση: Μ Μ Ε, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Ένωση Ουμανιστών

Ερωτηματολόγιο/Πρόταση για το διαχωρισμό Κράτους – Εκκλησίας

Η αναγκαιότητα του διαχωρισμού του Ελληνικού Κράτους και της λεγόμενης ορθόδοξης χριστιανικής εκκλησίας εντοπίζεται κυρίως από τις παρακάτω απόψεις:

Αρχικά και σημαντικότερα από την άποψη του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Δικαιώματα όπως της θρησκευτικής ελευθερίας, της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, της ισότητας ενώπιον του νόμου κ.α. παρεμποδίζονται ή/και παραβιάζονται συστηματικά στην χώρα μας. Κοινή αιτία γι᾽αυτό αποτελεί ο εξαναγκασμός του Ελληνικού κράτους να συμπορεύεται νομικά και να επηρεάζεται από αντιεπιστημονικές αντιλήψεις και απαρχαιωμένες ηθικές αξίες πρωτόγονων πολιτισμών που υποστηρίζονται από θρησκευτικούς οργανισμούς.
Είναι επίσης, απορίας άξιο το γεγονός, πως ακόμα και μετά από 5 χρόνια επιδείνωσης των δεικτών της ελληνικής οικονομίας και φορολογικής πίεσης όλων των Ελλήνων πολιτών, ανεξάρτητα από το ποιό είναι το θρήσκευμά τους ή αν δεν έχουν τέτοιο, δεν γίνεται καμμία αναφορά στην οικονομική διάσταση του διαχωρισμού Κράτους-Εκκλησίας και στην σεβαστή βελτίωση που θα απέφερε αυτός στα δημόσια οικονομικά.

Από την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, η Ένωση Αθέων, θέλοντας να συμβάλει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με το θέμα, έχει στείλει στα πολιτικά κόμματα μια πρόταση-ερωτηματολόγιο για το διαχωρισμό Κράτους-Eκκλησίας σημείο προς σημείο, και οι απαντήσεις που δόθηκαν τότε μπορούν να βρεθούν στην σχετική ιστοσελίδα μας.

Οι μεταβολές που περιγράφονται δεν εξαντλούν τις απαραίτητες ενέργειες για το διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, αποτελούν όμως μια συνοπτική εικόνα του ζητήματος χωρισμένη σε θεματικές ενότητες.

Ξαναστέλνουμε μια αναθεωρημένη και επικαιροποιημἐνη μορφή του με την πεποίθηση πως τα πολιτικά κόμματα έχουν σαφείς θέσεις για το πρόβλημα, τις οποίες θέλουν να επικοινωνήσουν και να δεσμευτούν με αυτές απέναντι στους/στις ψηφοφόρους τους.

Η πρόταση έχει μορφή ερωτηματολογίου που μπορεί να απαντηθεί σημείο προς σημείο.
Αν και κάθε τοποθέτηση επί του θέματος, με οποιαδήποτε μορφή είναι ευπρόσδεκτη, για την διευκόλυνση όλων θα παρακαλούσαμε να απαντηθούν οι ερωτήσεις με σαφήνεια και στο πλαίσιο που καθορίζεται από τις παρακάτω επιλογές απαντήσεων οι οποίες καλύπτουν κάθε πιθανό ενδεχόμενο.

α) Συμφωνείτε και δεσμεύεστε να προωθήσετε τις παρακάτω μεταβολές όπως έχουν με το να τις συμπεριλάβετε στο προεκλογικό σας πρόγραμμα.
β) Αντιπροτείνετε και συμπεριλαμβάνετε στο πρόγραμμά σας άλλες σαφείς και συγκεκριμένες προτάσεις για επίτευξη του διαχωρισμού, τις οποίες παρακαλούμε να αναφέρετε.
γ) Διαφωνείτε με βάση συγκεκριμένη αιτιολόγηση, την οποία παρακαλούμε να αναφέρετε.

Ορισμένα κόμματα έχουν ήδη απαντήσει, (οι απαντήσεις βρίσκονται στον παραπάνω σύνδεσμο), το ερωτηματολόγιο αποστέλλεται και σε αυτά για λόγους πληρότητας και ενημέρωσης καθώς και για την περίπτωση που θέλουν να αλλάξουν κάτι στις απαντήσεις τους.

Οι απαντήσεις (καθώς και η απουσία τους) θα δημοσιοποιηθούν, παρακαλούμε, δε, να μας αποσταλλούν έως την Πέμπτη ή το πολύ Παρασκευή πριν τις εκλογές.

1. Αναθεώρηση του Συντάγματος

1.1 Προοίμιο
Αντικατάσταση της φράσης: “Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδας” από μία άλλη, αρμόζουσα σε ένα σύγχρονο κοσμικό κράτος, δεδομένου ότι αυτή δεν εκφράζει, ως οφείλει, όλους τους πολίτες του κράτους.
Προτείνουμε την ακόλουθη:
“Στο όνομα του Ελληνικού Λαού, με προσήλωση στα δικαιώματα του Ανθρώπου και το ιδανικό της Δημοκρατίας.”
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.2 Άρθρο 3 (ανήκει στο Τμήμα Β, Σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας)
Κατάργηση του άρθρου και του τμήματος. Η φράση “τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό” είναι επίσης καταχρηστική και δεν εκφράζει το σύνολο των πολιτών.
Σε όλο το Σύνταγμα δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία αναφορά σε συγκεκριμένη θρησκεία, επικρατούσα ή μη, ούτε στα κείμενα ή στο δόγμα της, ούτε και αφορά το κράτος το κείμενο της λεγόμενης Αγίας Γραφής.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.3 Άρθρο 13
Προσθήκη ενός σημείου όπου να διατυπώνεται ρητώς δέσμευση για κοσμικότητα του Κράτους, για ουδετερότητα απέναντι στους πολίτες και για ισότιμη αντιμετώπισή τους όποιες κι αν είναι οι θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.
Προτείνουμε τη φράση:
«Απαγορεύεται οποιαδήποτε εμπλοκή θρησκευτικών οργανισμών και εκπροσώπων τους στους κρατικούς θεσμούς, καθώς και οποιαδήποτε διακριτική μεταχείριση συγκεκριμένου θρησκεύματος ή θρησκευτικού οργανισμού εκ μέρους του κράτους. Όλοι οι θρησκευτικοί οργανισμοί ρυθμίζουν μόνοι τους τα εσωτερικά τους ζητήματα και χρηματοδοτούν μόνοι τους τις δραστηριότητές τους.»
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.4 Άρθρο 13 § 2
Αντικατάσταση της φράσης «γνωστή θρησκεία» με άλλον όρο πιο κατάλληλο, όπως απλό «θρησκεία» ή «θρήσκευμα». Κατάργηση της φράσης «Ο προσηλυτισμός απαγορεύεται».
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.5 Άρθρο 13 § 3
Κατάργηση των αναφορών σε «γνωστή» και σε «επικρατούσα» θρησκεία καθώς και της δημόσιας εποπτείας των θρησκευτικών λειτουργών, με κατάλληλη αναδιατύπωση του σημείου 3.
Προτείνουμε τη φράση:
«Η λειτουργία των θρησκευτικών οργανισμών διέπεται από νόμους που ορίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην Πολιτεία, και είναι ίδιοι για όλα τα θρησκεύματα αδιακρίτως.»
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.5 Άρθρο 13 § 5
Τροποποίηση έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ο αμιγώς πολιτικός τύπος του όρκου σε κάθε περίπτωση. Προτείνουμε το εξής: «Ο όρκος δεν επιβάλλεται χωρίς νόμο και σε κάθε περίπτωση είναι αμιγώς πολιτικός, ήτοι με επίκληση στην τιμή και τη συνείδηση, και κοινός για όλους ανεξαιρέτως.»
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.6 Άρθρο 14 § 3α
Διαγραφή της φράσης «για προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας», που αναφέρεται σε εξαιρέσεις της απαγόρευσης κατάσχεσης εντύπων.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.7 Άρθρο 16 § 2
Διαγραφή της φράσης “και θρησκευτικής” (συνείδησης) από τους σκοπούς της παιδείας.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.8 Άρθρα 33 § 2 και 59 § 1
Αντικατάσταση της φράσης: “στο όνομα της αγίας και ομοούσιας και αδιαίρετης τριάδας” στον όρκο του Προέδρου της Δημοκρατίας και των βουλευτών αντίστοιχα από άλλη, αρμόζουσα σε ένα κοσμικό πολίτευμα.
Προτείνουμε «Δηλώνω επικαλούμενος την τιμή και τη συνείδησή μου ενώπιον του Ελληνικού Λαού».
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

1.9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ Άρθρo 105
Κατάργηση του άρθρου 105 περί ειδικού καθεστώτος του Αγίου Όρους. Οι κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που οδήγησαν στο ειδικό αυτό καθεστώς δεν υφίστανται πλέον. Οι μονές του Άθω θα εξισωθούν νομικά με όλες τις άλλες μονές και τα περιουσιακά τους στοιχεία θα ρυθμιστούν εκ νέου με νόμο.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2. Δημόσια Διοίκηση

2.1 Νομικό καθεστώς θρησκευτικών οργανισμών
Η Εκκλησία της Ελλάδος, oι Μουφτείες, το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο και τα κάθε είδους νομικά πρόσωπα δημόσιου δικαίου που εξαρτώνται από τα παραπάνω, μετατρέπονται σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2.2 Καταγραφή θρησκεύματος πολιτών
Πλήρης κατάργηση της καταγραφής του θρησκεύματος σε κρατικά αρχεία και έγγραφα.
Σε περιπτώσεις όπου η δήλωση του θρησκεύματος χρειάζεται για διεκδίκηση κάποιου πολιτικού δικαιώματος (π.χ. ειδική σίτιση στο στρατό, άδειες σε θρησκευτικές εορτές) να αρκεί μια υπεύθυνη δήλωση του ενδιαφερομένου.
Δηλώσεις θρησκεύματος θα γίνονται δεκτές μόνον όσον αφορά ενηλίκους· οι ανήλικοι δεν είναι σε θέση να δηλώσουν θρήσκευμα, ούτε θα πρέπει να επιτρέπεται στους γονείς τους να δηλώνουν εξ ονόματός τους.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2.3 Θρησκευτικά σύμβολα και τελετές στο δημόσιο τομέα
Κατάργηση των θρησκευτικών τελετών (αγιασμός, εκκλησιασμός, προσευχή, δοξολογίες, τρισάγια, θείες λειτουργίες) σε όλες τις κρατικές υπηρεσίες, καθώς και της παρουσίας θρησκευτικών λειτουργών σε αυτές.
Kατάργηση του υποχρεωτικού χαρακτήρα της παρουσίας και συμμετοχής σε θρησκευτικούς τόπους, εορτές και τελετουργικά οποιουδήποτε δημόσιου υπαλλήλου ή λειτουργού, με έμφαση στους ένστολους.
Απομάκρυνση των θρησκευτικών συμβόλων από όλα τα κτίρια δημοσίων υπηρεσιών.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2.4 Θρησκευτικός όρκος στο δημόσιο τομέα
Οριστική και παντελής κατάργηση του θρησκευτικού όρκου από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και από όλες τις καταθέσεις, μαρτυρίες και δηλώσεις, έγγραφες και προφορικές (στρατός, κυβέρνηση, δικαστήρια, ορκομωσίες, αναλήψεις καθηκόντων κ.λπ.).
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2.5 Θρησκευτικές αρμοδιότητες δημόσιων υπηρεσιών
Όλες οι αρμοδιότητες δημόσιων υπηρεσιών που σχετίζονται με θρησκευτικούς οργανισμούς, όπως της Γενικής Γραμματείας και της Γενικής Διεύθυνσης Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, του Θρησκευτικού Σώματος Ενόπλων Δυνάμεων και της Διεύθυνσης Θρησκευτικού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας ή του Γραφείου Ναοδομίας, καταργούνται.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

2.6 Διακρίσεις και ποινικοποιήσεις με θρησκευτική βάση
Όλοι οι νόμοι που θεσμοθετούν διακρίσεις των πολιτών σχετιζόμενες με το θρήσκευμα, είτε θετικές είτε αρνητικές, καθώς και όλοι οι νόμοι που θεσμοθετούν αδικήματα σχετιζόμενα με θρησκευτικές πεποιθήσεις, αντικαθίστανται ή τροποποιούνται κατάλληλα. Συγκεκριμένα:
Καταργείται το Έβδομο Κεφάλαιο του Ποινικού Κώδικα “Επιβουλή της θρησκευτικής ειρήνης”. Τα άρθρα 198, 199 και 200 καταργούνται πλήρως, ενώ το άρθρο 201 μπορεί να ενταχθεί σε άλλο κεφάλαιο. Τα πραγματικά αδικήματα που προβλέπονται εδώ καλύπτονται ήδη από τις διατάξεις περί διατάραξης της δημόσιας τάξης και περί εξύβρισης. Δεν χρήζει ειδική μνεία διατάραξης της “θρησκευτικής” ειρήνης, ενώ η βλασφημία, δηλαδή η προσβολή θρησκευτικών δογμάτων, δεν συνιστά αδίκημα από την άποψη της πολιτείας, αλλά ελευθερία έκφρασης.
Καταργείται η ισχύς της Σαρίας (θρησκευτικού μουσουλμανικού νόμου). Οι μόνοι νόμοι που είναι αποδεκτό να ισχύουν είναι εκείνοι του κράτους και οφείλουν να είναι ίδιοι για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως θρησκεύματος.
Προβλέπεται εναλλακτική θητεία στο στρατό για όλους τους αντιρρησίες που επικαλούνται λόγους συνειδήσεως και όχι μόνο για όσους επικαλούνται λόγους θρησκευτικής συνειδήσεως ή ανήκουν σε συγκεκριμένα θρησκεύματα.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

3. Οικονομία

3.1 Κρατική χρηματοδότηση θρησκευτικών οργανισμών
Παύση κάθε κρατικής οικονομικής ενίσχυσης σε θρησκευτικούς οργανισμούς ή κοινωφελείς οργανισμούς που σχετίζονται με θρησκευτικά ιδρύματα (Μισθοδοσία κληρικών, επισκόπων και μουφτήδων, επιχορηγήσεις πατριαρχείων). Κατάργηση χρηματοδότησης θρησκευτικών τελετών και δραστηριοτήτων (μεταφορά «αγίου» φωτός, εορτή «αγιασμού» των υδάτων κ.τ.ό.). Κάθε θρησκευτικός οργανισμός χρηματοδοτείται αποκλειστικά από δικούς του πόρους (π.χ. εκμετάλλευση ακινήτων, εισφορές ιδιωτών).
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

3.2 Ακίνητη περιουσία θρησκευτικών οργανισμών
Καταγραφή και εκτίμηση της ακίνητης περιουσίας κάθε θρησκευτικού οργανισμού για την οποία ο οργανισμός κατέχει νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας.
Κάθε θρησκευτικός οργανισμός φορολογείται για την κατοχή και εκμετάλλευση αυτών των νόμιμων περιουσιακών στοιχείων όπως κάθε άλλο Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Οποιοδήποτε άλλο περιουσιακό στοιχείο δεν κατέχεται με νόμιμο τρόπο περιέρχεται στο δημόσιο και αξιοποιείται προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

3.3 Οικονομική διαχείριση θρησκευτικών οργανισμών
Οι θρησκευτικοί οργανισμοί τηρούν βιβλία, εκδίδουν στοιχεία και υπόκεινται σε φορολόγηση και έλεγχο από τις φορολογικές αρχές για οποιαδήποτε εμπορική δραστηριότητα. Υποχρεούνται να δημοσιεύουν οικονομικές καταστάσεις μια φορά τον χρόνο, οι οποίες περιλαμβάνουν έκθεση για οικονομική διαχείριση από Ορκωτούς Ελεγκτές και με τρόπο που θα καθοριστεί από Προεδρικό Διάταγμα.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

4. Παιδεία

4.1 Διδασκαλία θρησκευτικών
Κατάργηση του μαθήματος των θρησκευτικών στο δημοτικό και στο γυμνάσιο, μάθημα θρησκειολογίας σε μία μόνο τάξη του λυκείου, με ισότιμη και αμερόληπτη παρουσίαση όλων των θρησκευμάτων, καθώς και της αθεΐας και του αγνωστικισμού.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

4.2 Αναφορές στη θρησκεία
Αφαίρεση των διαθεματικών θρησκευτικών αναφορών από τα μαθήματα του σχολείου, αποκλειστικά γνωσιολογικές και όχι ομολογιακές αναφορές στη θρησκεία στα πλαίσια των μαθημάτων της ιστορίας, κοινωνιολογίας και άλλων συναφών θεμάτων.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

4.3 Θρησκευτικά σύμβολα και τελετές
Απομάκρυνση των θρησκευτικών συμβόλων από τα σχολεία, κατάργηση των θρησκευτικών τελετών (αγιασμός, εκκλησιασμός, προσευχή κ.τ.ό.) και της παρουσίας θρησκευτικών λειτουργών στα σχολεία.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

4.4 Θρησκευτικές εορτές
Κατάργηση εορτασμού των αποκαλούμενων τριών Ιεραρχών σαν προστατών των ελληνικών γραμμάτων και θέσπιση εορτασμού Ημέρας της Παιδείας.
Προτείνουμε τη 10η Νοεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα της Επιστήμης για την Ειρήνη και Ανάπτυξη.
α) Συμφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
β) Αντιπροτείνουμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
γ) Διαφωνούμε _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

Υφιστάμενα άρθρα συντάγματος προς αλλαγή

Σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας

Άρθρο 3
1. Επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδας, που γνωρίζει κεφαλή της τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, υπάρχει αναπόσπαστα ενωμένη δογματικά με τη Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης και με κάθε άλλη ομόδοξη Εκκλησία του Χριστού• τηρεί απαρασάλευτα, όπως εκείνες, τους ιερούς αποστολικούς και συνοδικούς κανόνες και τις ιερές παραδόσεις. Είναι αυτοκέφαλη, διοικείται από την Ιερά Σύνοδο των εν ενεργεία Αρχιερέων και από τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο που προέρχεται από αυτή και συγκροτείται όπως ορίζει ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας, με τήρηση των διατάξεων του Πατριαρχικού Τόμου της κθ΄ (29) Ιουνίου 1850 και της Συνοδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίου 1928.
2. Το εκκλησιαστικό καθεστώς που υπάρχει σε ορισμένες περιοχές του Κράτους δεν αντίκειται στις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου.
3. Το κείμενο της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. Η επίσημη μετάφρασή του σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδας και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη.

Άρθρο 13
1. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός.
2. Κάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων. Η άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. Ο προσηλυτισμός απαγορεύεται.
3. Οι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκειών υπόκεινται στην ίδια εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντί της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας.
4. Κανένας δεν μπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Κράτος ή να αρνηθεί να συμμορφωθεί προς τους νόμους.
5. Κανένας όρκος δεν επιβάλλεται χωρίς νόμο, που ορίζει και τον τύπο του.

Άρθρο 16
1. Η τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες• η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. Η ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα.
2. Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.
3. …

Άρθρο 33
1. Ο εκλεγόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναλαμβάνει την άσκηση των καθηκόντων του από την επομένη της ημέρας που έληξε η θητεία του απερχόμενου Προέδρου• σε όλες τις άλλες περιπτώσεις από την επομένη της εκλογής του.
2. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πριν αναλάβει την άσκηση των καθηκόντων του, δίνει ενώπιον της Βουλής τον ακόλουθο όρκο:
“Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να φυλάσσω το Σύνταγμα και τους νόμους, να μεριμνώ για την πιστή τους τήρηση, να υπερασπίζω την εθνική ανεξαρτησία και την ακεραιότητα της Χώρας, να προστατεύω τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των Ελλήνων και να υπηρετώ το γενικό συμφέρον και την πρόοδο του Ελληνικού Λαού”.
3. Νόμος ορίζει τη χορηγία που καταβάλλεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τη λειτουργία των υπηρεσιών που οργανώνονται για την εκτέλεση των καθηκόντων του.

Άρθρο 59
1. Οι βουλευτές πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους δίνουν στο Βουλευτήριο και σε δημόσια συνεδρίαση τον ακόλουθο όρκο:
“Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου”.
2. Αλλόθρησκοι ή ετερόδοξοι βουλευτές δίνουν τον ίδιο όρκο σύμφωνα με τον τύπο της δικής τους θρησκείας ή του δικού τους δόγματος.
3. Βουλευτές που ανακηρύσσονται όταν η Βουλή απουσιάζει δίνουν τον όρκο στο Τμήμα της που λειτουργεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤPΙΤΟ
Καθεστώς του Αγίου Όρους
Άρθρο 105
1. Η χερσόνησος του Άθω, από τη Μεγάλη Βίγλα και πέρα, η οποία αποτελεί την περιοχή του Αγίου Όρους, είναι, σύμφωνα με το αρχαίο προνομιακό καθεστώς του, αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού Κράτους, του οποίου η κυριαρχία πάνω σ’ αυτό παραμένει άθικτη. Από πνευματική άποψη το Άγιο Όρος διατελεί υπό την άμεση δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Όλοι όσοι μονάζουν σ’ αυτό αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια μόλις προσληφθούν ως δόκιμοι ή μοναχοί, χωρίς άλλη διατύπωση.
2. Το Άγιο Όρος διοικείται, σύμφωνα με το καθεστώς του, από τις είκοσι Ιερές Μονές του, μεταξύ των οποίων είναι κατανεμημένη ολόκληρη η χερσόνησος του Άθω, το έδαφος της οποίας είναι αναπαλλοτρίωτο.
Η διοίκησή του ασκείται από αντιπροσώπους των Ιερών Μονών, οι οποίοι αποτελούν την Ιερή Κοινότητα. Δεν επιτρέπεται καμία απολύτως μεταβολή στο διοικητικό σύστημα ή στον αριθμό των Μονών του Αγίου Όρους, ούτε στην ιεραρχική τάξη και τη θέση τους προς τα υποτελή τους εξαρτήματα. Απαγορεύεται να εγκαταβιώνουν στο Άγιο Όρος ετερόδοξοι ή σχισματικοί.
3. Ο λεπτομερής καθορισμός των αγιορειτικών καθεστώτων και του τρόπου της λειτουργίας τους γίνεται από τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου Όρους, τον οποίο, με σύμπραξη του αντιπροσώπου του Κράτους, συντάσσουν και ψηφίζουν οι είκοσι Ιερές Μονές και τον επικυρώνουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Βουλή των Ελλήνων.
4. Η ακριβής τήρηση των αγιορειτικών καθεστώτων τελεί ως προς το πνευματικό μέρος υπό την ανώτατη εποπτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου και ως προς το διοικητικό μέρος υπό την εποπτεία του Κράτους, στο οποίο ανήκει αποκλειστικά και η διαφύλαξη της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
5. Οι πιο πάνω εξουσίες του Κράτους ασκούνται από διοικητή, του οποίου τα δικαιώματα και καθήκοντα καθορίζονται με νόμο.
Με νόμο επίσης καθορίζονται η δικαστική εξουσία που ασκούν οι μοναστηριακές αρχές και η Ιερή Κοινότητα, καθώς και τα τελωνειακά και φορολογικά πλεονεκτήματα του Αγίου Όρους.

Υφιστάμενο κείμενο Ποινικού Κώδικα προς αλλαγή:

ΕΒΔΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ
ΕΠΙΒΟΥΛΗ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Άρθρο 198.
Κακόβουλη βλασφημία.
1.Με φυλάκιση μέχρι δύο ετών τιμωρείται όποιος δημόσια και κακόβουλα βρίζει με οποιονδήποτε τρόπο το Θεό.
2.Όποιος, εκτός από την περίπτωση της παρ. 1, εκδηλώνει δημόσια με βλασφημία έλλειψη σεβασμού προς τα θεία, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι τριών μηνών.

Άρθρο 199.
Καθύβριση θρησκευμάτων.
Όποιος δημόσια και κακόβουλα καθυβρίζει με οποιονδήποτε τρόπο την Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού ή άλλη θρησκεία ανεκτή στην Ελλάδα τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.

Άρθρο 200.
Διατάραξη θρησκευτικών συναθροίσεων.
1.Όποιος κακόβουλα προσπαθεί να εμποδίσει ή με πρόθεση διαταράσσει μιαν ανεκτή κατά το πολίτευμα θρησκευτική συνάθροιση για λατρεία ή τελετή, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.
2.Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος μέσα σε εκκλησία ή σε τόπο ορισμένο για θρησκευτική συνάθροιση ανεκτή κατά το πολίτευμα, ενεργεί υβριστικά ανάρμοστες πράξεις.

Άρθρο 201.
Περιύβριση νεκρών.
Όποιος αφαιρεί αυθαίρετα νεκρό ή μέλη του ή την τέφρα του, από εκείνους που έχουν δικαίωμα να τα φυλάξουν ή ενεργεί πράξεις υβριστικά ανάρμοστες σχετικές με αυτά ή με τάφο τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών.

Η Ένωση Αθέων εκφράζει βαθιά θλίψη και απερίφραστη καταδίκη για την τρομοκρατική επίθεση ακραίων ισλαμιστών στη σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo στο Παρίσι.
Το κενό που αφήνουν οι ιστορικοί σκιτσογράφοι της εφημερίδας είναι δυσαναπλήρωτο, και το θάρρος με το οποίο συνέχιζαν μέχρι σήμερα, παρά τις απειλές, αξιοθαύμαστο και υποδειγματικό.
Ευχόμαστε η απώλειά τους να είναι η τελευταία που οφείλεται στον τυφλό παραλογισμό του θρησκευτικού φανατισμού και να αποτελέσει αφορμή για αναγνώριση επιτέλους των κινδύνων που ελλοχεύουν από την καλλιέργεια και υπόθαλψή του.
Θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε εναντίον του περισσότερο επίμονα, αντιτάσσοντας τον Ορθό Λόγο και υπερασπιζόμενοι/ες τα Ανθρώπινα Δικαιώματα όπως αυτό της Ελευθερίας της Γνώμης και της Έκφρασης.

Η μισαλλοδοξία δεν μας φοβίζει, είμαστε όλες και όλοι Charlie Hebdo.

Στο πλαίσιο της μόνιμης εκστρατείας «Κάνε καλό χωρίς θεό» η Ένωση Αθέων διοργανώνει αιμοδοσία την 20-12-2014:

στην Αθήνα στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός από τις 10:00 ως τις 14:00
στην Θεσσαλονίκη στο νοσοκομείο Ιπποκράτειο από τις 09:00 ως τις 12:00
(υπάρχει τράπεζα αίματος της Ένωσης Αθέων στα τμήματα αιμοδοσίας και των δύο νοσοκομείων).

Ταυτόχρονα θα συγκεντρωθούν τα είδη που αναφέρονται παρακάτω ώστε να διατεθούν:

στην Αθήνα:
στο Κέντρο Συμπαράστασης Παιδιών και Οικογένειας
και στην ανεξάρτητη ΜΚΟ PRAKSIS.

στην Θεσσαλονίκη:
στο ορφανοτροφείο θηλέων μέλισσα,
στο Κάνε ένα παιδί να γελάσει…παίζοντας!!!
και στην ανεξάρτητη ΜΚΟ PRAKSIS.

Μπορείτε να φέρετε τα παραπάνω στα νοσοκομεία που θα πραγματοποιηθεί η αιμοδοσία
ή στα:
καφέ-εστιατόριο Ορφέας, Μαρασλή 13, απέναντι από τον Ευαγγελισμό στην Αθήνα
Plaisir, Αλ. Παπαναστασίου 53 (δίπλα στο mikel), πάνω από το Ιπποκράτειο στην Θεσσαλονίκη:

όπου και θα μπορούμε να βρεθούμε κατά την διάρκεια ή μετά την αιμοδοσία.

Είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να συναντηθούμε, να γνωριστούμε και να ανταλλάξουμε απόψεις.
Σας περιμένουμε!


Αναγκαία είδη


ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΙΔΗ και ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ΥΛΙΚΑ:
Στυλό, μολύβια, ξύστρες, γόμες, κόλλες stick, ψαλίδια, πλαστελίνες, χρώματα, μπλόκ ζωγραφικής, τετράδια, σημειωματάρια, χάρακες, σχολικές τσάντες, κασετίνες, χαρτί A4 κτλ.
Χαρτί εκτύπωσης, διαφάνειες, ντοσιέ, φάκελοι, μελάνι εκτυπωτή κτλ.
ΤΡΟΦΙΜΑ:
γάλα εβαπορέ, μακράς διάρκειας ή σε σκόνη, κονσέρβες, μπισκότα, στιγμιαίες σούπες, ζάχαρη και καφές.
ΡΟΥΧΑ:
όλων των ειδών, επίσης κάλτσες, εσώρουχα, κουβέρτες, υπνόσακοι.
ΑΛΛΑ:
Βιβλία, παιχνίδια, δώρα για παιδιά,
Πάνες ή βρεφικά έπιπλα,
Φάρμακα από το ιδιωτικό σας φαρμακείο ή νέα, επίσης φάρμακα για τη θεραπεία της ψείρας και της κόνιδας,
Απορρυπαντικά (κάθε είδους),
Σαμπουάν.

Τα παιχνίδια για το Κάνε ένα παιδί να γελάσει…παίζοντας!!! πρέπει να είναι ολοκαίνουργια επειδή θα διατεθούν σε παιδιά σε ογκολογικές κλινικές και υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης μικροβίων. Ακόμη, όχι λούτρινα ή είδη κομμωτηρίου.

Ανάγκες ΜΕΛΙΣΣΑΣ 04.12.2014 για την στήριξη των ενήλικων κοριτσιών

1 βραστήρας
1 ηλεκτρική σκούπα

Δωροεπιταγές από καταστήματα τύπου ZARA (ανάγκες ένδυσης)
Δωροεπιταγές από καταστήματα τύπου INTERSPORT (αθλητικά)

Είδη μαγειρικής τέχνης (chef)

Λίστα ειδών
– 1 μαχαίρι (ΑΣΕ)
– 1 παπαγαλάκι
– 1 μεγάλο πριονωτό μαχαίρι
– Θήκη για μαχαίρια
– Πέτρα
– Εταμίν
– Φλόγιστρο
– Παριζιέν
– Μαντολίνο
– Μπιμπεράκι
– 1 μικρό πριονωτό μαχαίρι
– Τσέρκι μικρά (όλων των μεγεθών)
– Μαχαίρια για σκάλισμα
– Κόφτης τυριών
– Μαχαίρι ξεκοκαλίσματος
– Μαχαίρι για τεμαχισμό
– 3 μπλούζες Μ (άσπρες)
– 3 παντελόνια Μ (μαύρα)
– 4 ποδιές (μαύρες)
– Σαμπό Νο. 38

Ανάγκες ΜΕΛΙΣΣΑΣ 04.12.2014 για την στήριξη των ανήλικων κοριτσιών

ΔΙΑΦΟΡΑ
1. Εισιτήρια λεωφορείου για τις μετακινήσεις των παιδιών (άμεση ανάγκη)

ΕΙΔΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ
1. Χαρτί υγείας
2. Μπατονέτες
3. Μωρομάντηλα
4. Αντιφθειρικά
5. Βαμβάκι
6. Χτένες

ΕΙΔΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ
1. Διαφανής μεμβράνη για τρόφιμα
2. Αλουμινόχαρτο
3. Γάντια μιας χρήσης
4. Σακούλες σκουπιδιών μεγάλες και μικρές
5. Σφουγγάρια για πιάτα –wettex
6. 2 σφουγγαρίστρες επαγγελματικές
7. Μαλακτικό για ρούχα
8. Χλωρίνη
9. Kουτάλια – πιρούνια – ποτήρια

ΤΡΟΦΙΜΑ
1. Ξύδι
2. Kριτσίνια – κρουασάν – μπισκότα
3. Νερά εμφιαλωμένα μικρά
4. Ψωμί του τοστ
5. Αλεύρι
6. Πάριζα – γκούντα – λουκάνικα βραστά
7. Κατεψυγμένα λαχανικά
8. Βούτυρο
9. Τόνος
10. Καλαμπόκι

ΛΕΥΚΑ ΕΙΔΗ
1. Σεντόνια
2. Πετσέτες προσώπου
3. Μαξιλαροθήκες

Ο ΑΙΜΟΔΟΤΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ:

ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ
-Να έχει πάρει ελαφρύ πρωινό, (πρωινή αιμοδοσία), ή μεσημεριανό και να έχουν περάσει 2-3 ώρες, (απογευματινή αιμοδοσία)
-Να είναι ξεκούραστος και να μην έχει ξενυχτήσει το προηγούμενο βράδυ
-Να μην έχει καταναλώσει αλκοόλ τις προηγούμενες 24 ώρες
-Να είναι απολύτως υγιής
-Να μην ακολουθεί κάποια φαρμακευτική αγωγή, (εξαιρούνται συγκεκριμένα σκευάσματα)
-Οι γυναίκες να μην αιμοδοτούν κατά την διάρκεια της εμμήνου ρύσεως ή της εγκυμοσύνης
-Να έχει μεσολαβήσει διάστημα τουλάχιστον 3 μηνών από την προηγούμενη αιμοδοσία

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ
-Να πιει τον χυμό και να φάει τα μπισκότα που του προσφέρονται
-Να παραμείνει στον χώρο της Αιμοδοσίας, τουλάχιστον για μισή ώρα
-Να μην καπνίσει για 2 ώρες μετά την αιμοδοσία
-Να μην οδηγήσει για 2 ώρες μετά την αιμοδοσία
-Να μην κάνει έντονη σωματική άσκηση
-Να πάρει πολλά υγρά και καλό γεύμα
-Να αποφύγει την κατανάλωση αλκοόλ
-Να ζητήσει βοήθεια από το νοσηλευτικό προσωπικό, αν αισθανθεί αδιαθεσία

facebook event

Η Atheist Alliance International, μέλος της οποίας είναι η Ένωση Αθέων, εξέδωσε το ακόλουθο κάλεσμα για συλλογή από γνώμες σχετικά με το λεγόμενο “Ισλαμικό Κράτος” και την εξέλιξή του. Μπορείτε να στείλετε τις απόψεις σας στο opinion@atheistalliance.org .
Οποιαδήποτε πληροφορία αποσταλεί θα θεωρηθεί ιδιοκτησία της ΑΑΙ και παρέχεται αυτόματα η άδεια να συμπεριληφθεί στο περιοδικό “Secular World” χωρίς καμία δυνατότητα διεκδίκησης πνευματικών δικαιωμάτων.
Δεν χρειάζεται να δώσετε στοιχεία ταυτοποίησης εκτός και αν περιμένετε κάποια προσωπική απάντηση.

Dear AAI Supporter,

The world has been watching with horror the advancement and successes of the group that calls itself Islamic State over the past year.

In taking over major portions of Syria and then Iraq, they have been imposing an extremely harsh interpretation of Sharia law in their conquered territories and even announcing their desire to “exterminate” communities that do not share their faith. They have shown a level of brutality that has revulsed much of the world. They have also taken to social media to recruit new members and intimidate the rest of the world, using grotesque footage of beheadings and other executions to underscore their message. Stunningly, this recruitment campaign has proven to be effective: Over 5,000 men, as well as young women and children, have been estimated to have joined IS over the past year, including a significant proportion of recent Muslim converts from prosperous and religiously-tolerant countries such as the United States, Great Britain, France, Denmark, even Australia.

AAI is investigating the group Islamic State and their popularity for an upcoming article in Secular World magazine. As part of our research, we would like to know YOUR theories as to why they have been so successful, and why so many youth seem to be attracted to join up.

To submit your theory, please send an email to opinion@atheistalliance.org. Feel free to include references or other sources to substantiate your thoughts, if you have them. The results will be compiled and included in an article in the Jan 2015 issue of Secular World. Any information received will be considered the property of Atheist Alliance International, and you give your permission to include your ideas in Secular World without compensation. You do not need to include your name or other identifying information unless you would like a personal response.

Thank you for your interest and participation!

-Stuart Bechman
Atheist Alliance International
www.atheistalliance.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Νέα βιβλία συνεχίζουν να προστίθενται στην ελληνική έκδοση της Βίβλου για Σκεπτικιστές που μπορείτε να απολαύσετε εδώ.
Η δημιουργία της ελληνικής έκδοσης του Skeptic’s Annotated Bible είναι υπό εξέλιξη και όποιος/α ενδιαφέρεται μπορεί να συνεισφέρει! Η μετάφραση των σχολίων δεν απαιτεί πολύ χρόνο για κάποιον/α που γνωρίζει Αγγλικά και στοιχειώδη Ελληνικά.
Όλη η συνεργασία γίνεται μέσα από την Ομάδα Εργασίας Μεταφράσεων της Ένωσης Αθέων. Αν θέλετε να βοηθήσετε, μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή στην ομάδα εργασίας μέσω του φόρουμ «Αθεΐα» ή από την σχετική ιστοσελίδα της ΒγΣ.

Ενημερώσεις:
24-11-2014: Βασιλειών Β-Δ και Παραλειπομένων Α-Β
30-11-2014: Έσδρας Β’, Νεεμίας, Τωβίτ, Ιουδίθ, Εσθήρ, Μακκαβαίων Α’, Β’
09-12-2014: Άσμα Ασμάτων, Εκκλησιαστής, Ωσηέ, Αμώς, Μιχαίας
15-12-2014: Επιστολές προς Εφεσίους, Θεσσαλονικείς (Α’ και Β’), προς Τιμόθεο (Α’ και Β’) και προς Τίτο
19-12-2014: Επιστολές προς Φιλιππησίους, προς Κολοσσαείς, προς Φιλήμονα και επιστολές των Πέτρου (Α’ και Β’), Ιωάννη (Α’, Β, Γ’)
11-05-2015: Οβδιού και Ιωήλ

Από: Ένωση Αθέων [Α.Π. 010/2014 (Εξ)] Ημερομηνία: 20-11-2014

Προς:
1. Υπουργό Παιδείας
2. Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας
3. Βουλή των Ελλήνων

Κοινοποίηση: ΜΜΕ

Θέμα: Προτάσεις για αλλαγές στην εκπαίδευση και διαθεματικές θρησκευτικές αναφορές σε σχολικά βιβλία

Πληροφορηθήκαμε από τα ΜΜΕ ότι ο Υπουργός Παιδείας πρόκειται να προτείνει για το Δημοτικό σχολείο αλλαγές οι οποίες θα περιλαμβάνουν “λιγότερα μαθήματα, περισσότερη ενασχόληση με ζητήματα που ολοκληρώνουν το παιδί -δημιουργική απασχόληση, άθληση, καλλιτεχνικά-“, ότι η πρόταση η οποία επρόκειτο να κατατεθεί στο Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας εντός του Οκτωβρίου, και ότι ο νόμος για το νέο Δημοτικό αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τον ερχόμενο Ιανουάριο.
Εν όψει αυτών των αλλαγών, θέτουμε υπ’ όψη σας και τις δικές μας προτάσεις για αλλαγές στο Δημοτικό σχολείο, με την πεποίθηση ότι το πνεύμα τους συνάδει με το πνεύμα των αλλαγών που πρόκειται να εφαρμοστούν.

1. Κατάργηση του μαθήματος των θρησκευτικών με την ομολογιακή μορφή του.
Όπως έχουμε επισημάνει επανειλημμένα σε έγγραφά μας, η επιβολή της ένταξης ανηλίκου σε θρήσκευμα συνιστά παραβίαση του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας, κι επομένως η διδασκαλία ομολογιακού μαθήματος θρησκευτικών οφείλει να καταργηθεί πλήρως.
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με τη Γνωμοδότηση 687/1991 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους:
«Η εκουσία απομάκρυνση από της Εκκλησίας […] προϋποθέτει βουλητική ικανότητα του προσώπου […]. Απαιτείται, δηλαδή, ηλικία οπωσδήποτε ώριμη […] που να μαρτυρεί, λαμβανομένης υπόψη και της εν γένει πνευματικής αναπτύξεως του συγκεκριμένου ατόμου, ότι τούτο έχει επίγνωση της σοβαρότητας της πράξεώς του, και δήλωση βουλήσεως, απαλλαγμένη από οποιαδήποτε βία ή ψυχική νόσο ή άλλη διαταραχή των πνευματικών δυνάμεών του, που να κωλύει την συνείδηση των πραττομένων.»
Εφόσον, σύμφωνα με την παραπάνω γνωμοδότηση, για την αποχώρηση από την Εκκλησία απαιτείται ηλικία ώριμη που να εξασφαλίζει πνευματική ανάπτυξη και συναίσθηση της σοβαρότητας της πράξεως καθώς και βούληση που να εξασφαλίζει την ελεύθερη και ανεπηρέαστη επιλογή, τα ίδια οφείλουν να απαιτούνται και για την εισδοχή σε οποιοδήποτε θρήσκευμα. Ένα βρέφος ή ένα νήπιο, ακόμη και ένα παιδί ηλικίας Δημοτικού ή Γυμνασίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν ηλικία ώριμη ούτε συναίσθηση της σοβαρότητας της πράξης τους όσον αφορά την εισδοχή σε κάποια θρησκεία, ενώ η βούλησή τους είναι αναπόφευκτο να επηρεάζεται από τη βούληση των γονέων και του στενού τους περιβάλλοντος.

Προκειμένου να αναπτυχθούν τα παιδιά ελεύθερα ώστε να επιλέξουν ως ώριμοι πλέον ενήλικες εάν επιθυμούν να ενταχθούν σε θρήσκευμα θα πρέπει να αποφευχθεί η κατήχησή τους σε θρησκευτικό δόγμα, και οπωσδήποτε μια τέτοια κατήχηση δεν νοείται να λαμβάνει χώρα
μέσω της κρατικής παιδείας.

Γνωρίζουμε ότι το Σύνταγμα επιβάλλει την ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης των πολιτών. Ωστόσο αφ’ ενός το σημείο αυτό είναι παρωχημένο και επιβάλλεται να αλλάξει, διότι οι αξίες που εκφράζει ανήκαν σε μια άλλη εποχή και έχουν κατά πολύ ξεπεραστεί, αφ’ ετέρου το τι ακριβώς είναι θρησκευτική συνείδηση και ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος για να αναπτυχθεί επαφίεται στην ερμηνεία του νομοθέτη, γεγονός που αφήνει ικανό περιθώριο προσαρμογής στα σύγχρονα κοινωνικά και μορφωτικά δεδομένα και στις πραγματικές ανάγκες των παιδιών μας.

Προτείνουμε να αντικατασταθεί το ομολογιακό μάθημα των Θρησκευτικών από μια σειρά μαθημάτων χωρίς θρησκευτικό χρωματισμό, που θα εξασφαλίζουν ισορροπημένη προσωπική ανάπτυξη και αρμονικές διατομικές σχέσεις, καλλιέργεια αλληλεγγύης και ομαδικού πνεύματος, κοινωνική ευαισθητοποίηση και ηθική παιδεία με βάση τις αρχές του ανθρωπισμού, οι οποίες έχουν το πλεονέκτημα να είναι πανανθρώπινες και να μπορούν να υιοθετηθούν από όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως θρησκευτικών δογμάτων και φιλοσοφικών ιδεολογιών. Το ακριβές περιεχόμενο και η μορφή των μαθημάτων αυτών θα καθοριστεί από μια ομάδα κατάλληλα ειδικευμένων εκπαιδευτικών, κοινωνιολόγων και ψυχολόγων.

Για την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης που επιτάσσει το Σύνταγμα αλλά και για την εξασφάλιση της σωστής μόρφωσης και πληροφόρησης των παιδιών στο θέμα της θρησκείας, αρκεί ένα γνωσιολογικό μάθημα θρησκειολογίας σε μεγάλη τάξη, λόγου χάρη στην Α´ Λυκείου, ώστε να έχουν αναπτύξει πλέον τα παιδιά την αναγκαία πνευματική ωριμότητα και κριτική ικανότητα που θα τους επιτρέψει να κατανοήσουν και να αφομοιώσουν αυτές τις γνώσεις. Στο μάθημα θα παρουσιάζονται ισορροπημένα και αμερόληπτα, υπό καθαρά γνωσιολογικό και όχι ομολογιακό πρίσμα, όλα τα κυρίαρχα θρησκευτικά ρεύματα καθώς και όλες οι φιλοσοφικές θέσεις για το θρησκευτικό ζήτημα, μεταξύ των οποίων και η αθεΐα και ο αγνωστικισμός.
Οι θεολόγοι που ήδη εργάζονται ως καθηγητές Θρησκευτικών μπορούν να μετεκπαιδευτούν ώστε να αναλάβουν τη διδασκαλία των ανωτέρω μαθημάτων ή να απορροφηθούν σε άλλες θέσεις εργασίας κατά την κρίση των αρμόδιων φορέων.

2. Αφαίρεση από την ύλη των διαθεματικών θρησκευτικών αναφορών που έχουν χαρακτήρα ομολογιακό.
Εκτός από το μάθημα των Θρησκευτικών, υπάρχουν θρησκευτικές αναφορές και σε πολλά άλλα μαθήματα, όπως είναι η Ιστορία, η Γλώσσα, η Μελέτη Περιβάλλοντος, ακόμη και η Φυσική (στο βιβλίο Φυσικών της Ε´ Δημοτικού, στο κεφάλαιο περί ήχου, ο βιβλικός μύθος για τις σάλπιγγες της Ιεριχούς αναφέρεται ως ιστορικό γεγονός, παρ’ όλο που συνιστά ανακρίβεια όχι μόνο ιστορικά αλλά και επιστημονικά). Πολλές από τις αναφορές αυτές είναι εύλογο και αναγκαίο να υφίστανται, με δεδομένο τον εκτεταμένο και σημαντικό ρόλο των θρησκειών στην ιστορία και στην παράδοση της ανθρωπότητας γενικά και της Ελλάδας ειδικότερα. Όμως οι αναφορές που στοχεύουν στη διάδοση συγκεκριμένου δόγματος και στην ταύτιση της εθνικής ταυτότητας με το δόγμα αυτό οφείλουν να απομακρυνθούν από τα σχολικά βιβλία. Διαφορετικά δημιουργούνται διακρίσεις μεταξύ των πολιτών, στιγματίζοντας ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας με μειωμένο εθνικό φρόνημα όσους δεν ανήκουν στο συγκεκριμένο δόγμα, και ασκείται έντονη πίεση στα παιδιά υπέρ της αποδοχής του δόγματος αυτού προκειμένου να νιώσουν κοινωνικά ενταγμένα.

Προτείνουμε να εξεταστούν όλα τα σχολικά βιβλία, προκειμένου να εντοπιστούν όλες οι αναφορές σε θρησκεύματα, και να διατηρηθούν μόνον όσες έχουν χαρακτήρα γνωσιολογικό και αφορούν ιστορία και παράδοση. Οι αναφορές που θεωρούν δεδομένο ότι όλοι οι Έλληνες είναι χριστιανοί ορθόδοξοι, ότι ελληνισμός και ορθοδοξία ταυτίζονται και ότι οφείλουν να ταυτίζονται, ότι η ορθοδοξία είναι ανώτερη θρησκεία από τις άλλες και ότι η αθεΐα ταυτίζεται με ανηθικότητα και αντικοινωνικότητα και συνιστά ελάττωμα και στίγμα, καθώς και κάθε άλλη αναφορά που είναι ανακριβής, προπαγανδιστική και μεροληπτική, θα πρέπει να αφαιρεθούν.

3. Κατάργηση προσευχής και εκκλησιασμών.
Οι θρησκευτικές τελετές στα σχολεία, όπως είναι η ημερήσια προσευχή, ο αγιασμός και οι εκκλησιασμοί, υποχρεώνουν τα παιδιά σε ακούσια αποκάλυψη του θρησκεύματος, δημιουργούν διακρίσεις ανάμεσά τους, τα εξαναγκάζουν σε συμμετοχή σε θρησκευτική τελετή λόγω της κοινωνικής πίεσης αλλά και λόγω της έντονης επιμονής πολλών εκπαιδευτικών για απαγγελία της προσευχής από κάποιο παιδί, και καλλιεργούν την επιβολή της ορθοδοξίας ως κυρίαρχου θρησκεύματος, τονίζοντας την κοινωνική και πολιτική ισχύ της με την καθημερινή επανάληψη της προσευχής και την υποχρεωτική παρουσία σε αυτήν, η οποία επιβάλλεται με τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα περί λειτουργίας των σχολείων.
Τονίζουμε εδώ ότι οι μη ορθόδοξοι μαθητές και εκπαιδευτικοί υποχρεούνται επίσης να παρίστανται, οι μεν πρώτοι κάνοντας ησυχία σεβόμενοι τους συμμαθητές τους που προσεύχονται, οι δε δεύτεροι προκειμένου να επιτηρούν τους μαθητές τους. Επισημαίνουμε επίσης ότι δεν προβλέπεται συγκεκριμένο τυπικό της προσευχής (περιεχόμενο, τρόπος κ.λπ.) αλλά ακολουθείται εθιμοτυπικά η απαγγελία της από κάποιον μαθητή (ποτέ από κάποιον καθηγητή), ο οποίος υποτίθεται ότι το κάνει εθελοντικά, ενώ είναι ευνόητο ότι πολύ δύσκολα μπορεί οποιοσδήποτε μαθητής να αρνηθεί την απαγγελία της προσευχής χωρίς κοινωνικές ή και άλλες συνέπειες εντός του σχολείου.

Η ελεύθερη ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης απαιτεί άρση της επιβολής αυτής. Ο σεβασμός της θρησκευτικής ελευθερίας όλων των μαθητών, ακόμη και όσων προέρχονται από οικογένειες χριστιανών ορθόδοξων, και η ανάπτυξη ομαδικού πνεύματος μεταξύ όλων ανεξαιρέτως των μαθητών, επιβάλλει την πλήρη κατάργηση κάθε θρησκευτικής τελετής και εκδήλωσης στα πλαίσια του σχολείου.

4. Κατάργηση διανομής εξωσχολικού ενημερωτικού υλικού ομολογιακής φύσης στα σχολεία.
Είναι συχνό το φαινόμενο της διανομής φυλλαδίων με πληροφορίες για δραστηριότητες της Εκκλησίας εντός των σχολείων, από νηπιαγωγεία έως και λύκεια. Άλλες φορές διατίθενται εντός των σχολείων θρησκευτικού περιεχομένου έντυπα (φυλλάδια, περιοδικά κ.τ.ό.) τα οποία οι μαθητές μπορούν να πάρουν εφόσον το επιθυμούν (συχνά συμβαίνει επίσης να υπάρχει μια έμμεση πλην σαφής επιβολή λήψης αντιτύπου). Επίσης συχνά αναρτώνται, είτε μέσα σε σχολεία είτε έξω αλλά δίπλα στην είσοδο, αφίσες με πληροφορίες για δραστηριότητες θρησκευτικών οργανισμών ή γίνεται διανομή φυλλαδίων ακριβώς δίπλα στην είσοδο των σχολείων.

Εξηγήσαμε παραπάνω πως η κατήχηση κάθε είδους σε ανηλίκους θα πρέπει να αποφεύγεται, ώστε να γίνει σεβαστό το δικαίωμά τους σε θρησκευτική ελευθερία. Προτείνουμε την αποστολή μιας εγκυκλίου σε όλες τις σχολικές μονάδες όπου θα εξηγείται σαφώς ότι η διανομή και η παρουσία εντύπων θρησκευτικού περιεχομένου εντός των σχολείων ή πολύ κοντά σε αυτά απαγορεύεται. Οι διευθυντές των σχολικών μονάδων θα πρέπει να ενημερώσουν σχετικά και όλους τους συλλόγους γονέων.

Είμαστε στη διάθεσή σας για επικοινωνία προκειμένου να συζητήσουμε τις λεπτομέρειες των προτάσεων, ιδίως όσον αφορά τις αναφορές στον αθεϊσμό και αγνωστικισμό στα βιβλία θρησκειολογίας και αλλού, καθώς και όσον αφορά τις διαθεματικές θρησκευτικές αναφορές σε σχολικά βιβλία, για τις οποίες έχουμε ξεκινήσει αποδελτίωση και μέρος τους μπορείτε να βρείτε στο ακόλουθο παράρτημα.
Ευχαριστούμε για την προσοχή σας και ελπίζουμε οι προτάσεις μας να τύχουν ευνοϊκής υποδοχής.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ακολουθεί μια ανθολόγηση διαθεματικών θρησκευτικών αναφορών στα σχολικά βιβλία, οι οποίες είτε περιέχουν σφάλματα είτε έχουν ομολογιακό περιεχόμενο είτε παρουσιάζουν την ορθοδοξία ως δεδομένο κοινό χαρακτηριστικό όλων των πολιτών και ως εκ τούτου χρήζουν διόρθωσης. Η αποδελτίωση δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και τα παραδείγματα είναι καθαρά ενδεικτικά.

ΦΥΣΙΚΗ

Φυσικά Ε’ Δημοτικού, Κεφάλαιο “Ήχος”
“Ο ήχος γκρεμίζει τείχη
Μελετώντας την ιστορία μαθαίνουμε ότι η κατάκτηση της Ιεριχούς από τους Εβραίους δεν ήταν καθόλου εύκολη, λόγω των καλών οχυρωματικών της έργων. Ο αρχηγός τους, ο Ιησούς του Ναυί, έβαλε τους Εβραίους να φτιάξουν ειδικές σάλπιγγες. Όταν αυτές σάλπισαν όλες μαζί, τα τείχη κατέρρευσαν «σαν από θαύμα».”

Εδώ υπάρχουν δύο σφάλματα. Το πρώτο αφορά την επιστήμη της Ιστορίας και το δεύτερο της Φυσικής.
1. Το περιστατικό με τις σάλπιγγες της Ιεριχούς δεν είναι ιστορικά τεκμηριωμένο.
Δεν αναφέρεται σε καμία ιστορική πηγή ούτε επιβεβαιώνεται από αρχαιολογικά ευρήματα. Αναφέρεται μόνο στα ιερά βιβλία της εβραϊκής και χριστιανικής θρησκείας, και τα ιερά βιβλία ως γνωστόν δεν αποτελούν ιστορικές πηγές.
2. Το τείχος μιας πόλης δεν είναι δυνατόν να πέσει από τον ήχο σαλπίγγων.
Η ενέργεια που χρειάζεται για να προκύψει μέσω ήχου ταλάντωση ικανή να γκρεμίσει τείχη από απόσταση είναι αδύνατον να παραχθεί από ανθρώπους, πόσο μάλλον από τόσο μεγάλη απόσταση.
Ο ήχος που παράγουν οι άνθρωποι έχει ένταση πάρα πολύ μικρότερη από τον άνεμο και περιέχει πολλές συχνότητες στις οποίες μοιράζεται η ενέργεια των μορίων του αέρα που ταλαντώνονται. Η ευστάθεια του τοίχου είναι πολύ μεγάλη και η κατασκευή του, χωρίς μέταλλο, πολύ χαλαρή για να μεταδοθει η ταλάντωση και να εμφανιστεί στάσιμο κύμα (συντονισμός).

ΙΣΤΟΡΙΑ

Ιστορία Α’ Λυκείου, σελ.239
“VII. Η ύστερη αρχαιότητα, 1. Η μετεξέλιξη του Ρωμαϊκού κράτους, 1.3 Οι θρησκευτικές εξελίξεις, Η εμφάνιση του Χριστιανισμού”
“Η γέννηση του Χριστού την περίοδο της βασιλείας του Αυγούστου – τέσσερα χρόνια πριν από την έναρξη του χριστιανικού ημερολογίου, όπως έχουν αποδείξει οι έρευνες – σηματοδότησε μια νέα εποχή στην ιστορική πορεία της ανθρωπότητας. Η ζωή του Χριστού και ο σταυρικός του θάνατος δημιούργησαν νέες προϋποθέσεις για τη ζωή, στην αρχή των λίγων οπαδών του και στη συνέχεια ολόκληρου του κόσμου.”

Η γέννηση, η ζωή και η σταύρωση του Χριστού παρουσιάζονται ως ιστορικά γεγονότα ενώ, όπως είναι γνωστό, οι ελάχιστες, πενιχρότατες και πολύ ασαφείς σχετικές πηγές αμφισβητούνται εντονότατα. Τα ιερά βιβλία των θρησκειών επίσης, όπως προαναφέραμε, δεν αποτελούν ιστορικές πηγές.
Γίνεται μνεία για έρευνες που απέδειξαν το πότε συνέβη η γέννηση του Χριστού, αλλά δεν αναφέρεται τι έρευνες ήταν και σε τι πηγές βασίστηκαν. Εξ όσων γνωρίζουμε, καμία έρευνα ποτέ δεν απέδειξε κάτι τέτοιο και καμία πηγή δεν το επιβεβαιώνει.
Επιπλέον η επιρροή του Χριστιανισμού αφορά μεν μεγάλο μέρος του κόσμου, αλλά όχι ολόκληρο τον κόσμο.

Στο μάθημα της Ιστορίας οι αναφορές στη θρησκεία είναι δεδομένες λόγω του ρόλου των θρησκειών στην ιστορία της ανθρωπότητας γενικά και της Ελλάδας ειδικότερα. Θα πρέπει ωστόσο να εξασφαλίζεται ότι θα είναι πάντοτε ιστορικά ακριβείς και χωρίς ομολογιακή ή μεροληπτική χροιά.

ΛΕΞΙΚΑ

Όσον αφορά τα λεξικά, οι ορισμοί μη θρησκευτικών εννοιών θα πρέπει να περιλαμβάνουν παραδείγματα μη θρησκευτικού περιεχομένου, ώστε αφ’ ενός να καλύπτουν τις εμπειρίες όλων των παιδιών και όχι μόνο των χριστιανών, και αφ’ ετέρου να μην ενισχύουν την εσφαλμένη εντύπωση ότι ο χριστιανισμός είναι δεδομένα ταυτισμένος με τον ελληνισμό.

Οι ορισμοί θρησκευτικών εννοιών στα λεξικά θα πρέπει να διατυπωθούν με τέτοιον τρόπο που να είναι σαφές ότι δεν αναφέρονται σε πραγματικές αλλά σε ομολογιακές έννοιες, ότι δηλαδή θεωρούνται αληθείς από μια ομάδα ανθρώπων αλλά όχι από όλους, φερ’ ειπείν “Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι οι άγγελοι φέρνουν μηνύματα από τον θεό” αντί “Οι άγγελοι φέρνουν τα μηνύματα του Θεού στους ανθρώπους (Εικονογραφημένο λεξικό Α´- Γ´ Δημοτικού, λήμμα “άγγελος”, σελ. 16-17).

Ενδεικτικά σχολιάζουμε μερικά μόνο λήμματα των λεξικών από τα δεκάδες που χρήζουν επανεξέτασης:

Ορθογραφικό-ερμηνευτικό λεξικό Δ-ΣΤ Δημοτικού, σελ. 1-142 και σελ. 143-285

– όνομα: (σελ.147) 1. το βαπτιστικό όνομα: ► Η νονά έδωσε στο παιδί μου το όνομα Βασίλης.
2. (γραμμ.) κάθε λέξη που δηλώνει πρόσωπο, ζώο ή πράγμα (όνομα ουσιαστικό) ή τις ιδιότητές τους (όνομα επίθετο): ►Τα ονόματα, ουσιαστικά και επίθετα, είναι λέξεις που κλίνονται.
Εφ’ όσον μπαίνουν μόνον δύο από τους πολλούς ορισμούς της λέξης, ο πρώτος δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην υποκατηγορία “βαπτιστικό” αλλά θα πρέπει να καλύπτει την ευρύτερη έννοια στην οποία εντάσσεται, δηλαδή “ονομασία ορισμένου προσώπου” ή “μικρό όνομα”, διότι η έννοια του “μικρού” ονόματος καλύπτει όλες τις περιπτώσεις ενώ το “βαπτιστικό” χαρακτηρίζει μόνο τους χριστιανούς (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, λήμμα “όνομα”).

– παρακαλώ: (σελ. 155): 1. ζητώ ευγενικά από κάποιο να κάνει κάτι: ► Παρακάλεσε τον προϊστάμενό του να του δώσει άδεια. 2. κάνω δέηση στο Θεό ► Παρακαλώ το Θεό να έχει καλά όλο τον κόσμο.
Ο ορισμός “κάνω δέηση στο Θεό” δεν αντιστοιχεί στο ρήμα “παρακαλώ” (Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, λήμμα “παρακαλώ”.

– σταυρός: (σελ. 187): 1. δύο δοκάρια κάθετα μεταξύ τους, πάνω στα οποία σταυρώθηκε ο Χριστός και που από τότε αποτελεί το ιερό σύμβολο της χριστιανικής θρησκείας ► Ο Χριστός ανέβηκε στο Γολγοθά, μεταφέροντας στους ώμους του το σταυρό του μαρτυρίου. 2. το σχήμα του σταυρού που γίνεται με τα τρία δάκτυλα του δεξιού χεριού: ► Κατά τη Θεία Λειτουργία οι πιστοί κάνουν πολλές φορές το σταυρό τους. Οικογ. Λέξ: σταυρώνω, σταύρωμα, σταύρωση, σταυρωτός, σταυρουδάκι | Φράσεις: ► Με το σταυρό στο χέρι (=τίμια, χωρίς αδικίες).
Λείπει η πρώτη έννοια της λέξης “σταυρός”, που είναι όργανο θανάτωσης αλλά όχι ειδικά του Χριστού, καθώς και η πολύ χρηστική και συνήθης έννοια του σταυρού ως απλού σχήματος (Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής, λήμμα “σταυρός”).
Επιπλέον το σχήμα του σταυρού με τα τρία δάκτυλα του δεξιού χεριού αφορά μόνο τους ορθόδοξους χριστιανούς και όχι τις άλλες ομολογίες.

ΓΛΩΣΣΑ

Για τους λόγους που προαναφέραμε στο θέμα των λεξικών, είναι προτιμητέο να μειωθούν οι πολυάριθμες και εκτεταμένες αναφορές σε χριστιανικά έθιμα και πεποιθήσεις στα βιβλία Γλώσσας και όσες διατηρηθούν να παρουσιάζονται με τέτοιον τρόπο που να εξαλείφεται η εντύπωση της δεδομένης ταύτισης χριστιανισμού με ελληνισμό και της δεδομένης συμμετοχής όλων των πολιτών σε αυτά τα έθιμα και τις πεποιθήσεις. Είναι εύλογο και κατανοητό ότι θα συμπεριληφθούν ορισμένες τέτοιου τύπου αναφορές, δεδομένου ότι ο χριστιανισμός έχει παίξει μεγάλο ρόλο στην ιστορία και την παράδοση και το σώμα κειμένων της ελληνόφωνης λογοτεχνίας περιλαμβάνει πολλά τέτοια κείμενα. Ωστόσο θα πρέπει να εξεταστεί η έκταση και ο τρόπος παρουσίασης των αναφορών ώστε να εξασφαλίζεται η ισορροπία με τη σύγχρονη πραγματικότητα και τις αρχές της θρησκευτικής ελευθερίας, όπως περιγράψαμε παραπάνω.

Επίσης ενδεικτικά παραθέτουμε όσες διαθεματικές αναφορές έχουμε αποδελτιώσει μέχρις στιγμής από τα βιβλία γλώσσας του Δημοτικού σχολείου. Ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός και χρήζει συμπλήρωσης και επανελέγχου αλλά παρατίθεται ως ένδειξη της έκτασης και του είδους των αναφορών. Υπενθυμίζουμε ότι το μάθημα αφορά τη γλώσσα και όχι τα έθιμα και τις παραδόσεις, τα οποία αντιστοιχούν στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να παρουσιάζονται ισορροπημένα και φυσικά να περιλαμβάνουν και άλλα έθιμα πλην των ορθόδοξων χριστιανικών.

Γλώσσα Α’ Δημοτικού
1ο τεύχος: Καλά Χριστούγεννα, καλή χρονιά, (κάλαντα της Πελοποννήσου), σελ. 75, Η προσκύνηση των μάγων (πίνακας), σελ. 76, Οδηγίες κατασκευής χριστουγεννιάτικου στολιδιού, σελ. 77.
2ο τεύχος: Για τ’ αγγελάκια του ουρανού (ποίημα), σελ. 30, Μια Κυριακή του Μάρτη (ποίημα), σελ. 42, Πασχαλινό (ποίημα) και Πασχαλινά κουλούρια, σελ. 56, Κάλαντα Χριστουγέννων, σελ. 39, Το αστέρι των Χριστουγέννων, σελ. 42-43, Ο δικός μας Αϊ-Βασίλης, σελ. 45.
3ο τεύχος: Ενότητα 21 – Χρήσιμες οδηγίες: Πασχαλινά έθιμα, σελ. 43, Επιτάφιος στο νησί, σελ. 43, Οδηγίες για δημιουργία πασχαλινής κάρτας, σελ. 43-44, Πασχαλιάτικη καμπάνα, σελ. 48, Χριστός Ανέστη (ποίημα), σελ. 49, Προσευχή του μικρού κοριτσιού, σελ. 50.

Γλώσσα Γ’ Δημοτικού
2ο τεύχος: Ενότητα «Γιορτάζω και θυμάμαι»: Να ‘μουν του στάβλου έν’ άχυρο (σελ. 74), Να τα πούμε; (κάλαντα Χριστουγέννων και Φώτων), σελ. 75, Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα από τη Σίφνο, σελ. 76, Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, σελ. 80.
3ο τεύχος: Ψωμί (ποιημα), σελ. 37, Ένα παιδί γράφει στο Θεό (ποίημα), σελ. 60, Πάσχα, Κυρίου Πασχα!, σελ. 64-65, Το καλοκαίρι (ποίημα), σελ. 68-69.

Γλώσσα Ε´ Δημοτικού
2ο τεύχος: Ενότητα 8 – Χριστούγεννα: Χριστούγεννα (ποίημα), σελ. 23, Χριστουγεννιάτικο δώρο, σελ. 24-25,
Φρικαντέλα, η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα, σελ. 26-27, Χριστουγεννιάτικα κάλαντα Πελοποννήσου, Κέρκυρας, Καππαδοκίας Μυτιλήνης, σελ. 28, Τα Χριστούγεννα στον κόσμο, σελ. 29, Το δάσος που ταξίδευε, σελ. 30-31
3ο τεύχος: Ενότητα 14 – Πάσχα: Η ημέρα της Λαμπρής (ποίημα), σελ. 27-28, Ανάσταση (ποίημα), σελ. 28, Μαριάμ, σελ. 29, Έθιμα του Πάσχα, σελ. 30, Μερικά από τα έθιμα της Μεγάλης Πέμπτης, σελ. 30-31, Ρωσικό στεφάνι (πασχαλινές κατασκευές), σελ. 32, Οικογένεια Χίλια ζυμαρικά (πασχαλινές κατασκευές), σελ. 33.

Ανθολόγιο Α’ και Β’ Δημοτικού:
Εικόνα της Παναγίας Γλυκοφιλούσας της «Καρδιώτισσας» σε δραστηριότητες για την οικογένεια, σελ. 19, Μέρος αγιογραφίας (πιθανότατα της Παναγίας) σε δραστηριότητα για την οικογένεια, σελ. 28, Η σφυρίχτρα (λαϊκό γαλλικό παραμύθι), σελ. 63.
Ενότητα «Θρησκευτική ζωή», σελ. 109-120: Εικόνα Παναγίας Ελεούσας Γαλακτοτραφούσας, Προσευχή (ποίημα), Χριστουγενιάτικο δέντρο (ποίημα), Ο Άι-Βασίλης θα βρει το δρόμο του, Κάλαντα Πρωτοχρονιάς, Ήρθε η πασχαλιά (ποίημα), Το λαγουδάκι της Λαμπρής, Ο Χριστός και τα πουλιά (λαϊκός θρύλος).

Ανθολόγιο λογοτεχνικών κειμένων Γ’ και Δ’ Δημοτικού – Στο σκολειό του κόσμου:
Ενότητα «Κείμενα για τη θρησκεία», σελ. 67-82: Η Ειρήνη, ο Ιησούς και το πουλί, Είσαι ο ουρανός ο απέραντος, Ο Νορντίν στην εκκλησιά, Η δική μου προσευχή, Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα της Κεφαλονιάς (κάλαντα), Τότε που πήγαμε βόλτα τον Επιτάφιο, Η μάνα του Χριστού (ποίημα).