Η Ένωση Αθέων στο 22ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ

#22ndAntiraFestAthens
Όπως κάθε χρόνο από το 2014 έτσι και φέτος η Ένωση Αθέων θα συμμετέχει στο 22ο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Επιλέγουμε να γιορτάσουμε τη ζωή με όλη την ποικιλία που αυτή φέρει ενάντια στον κοινωνικό ρατσισμό και τους αποκλεισμούς που υποστηρίζονται σθεναρά και από το σκοταδισμό των θρησκειών.

Στις 28, 29 & 30 Ιουνίου 2019 στο Πάρκο Γουδή, στην Αθήνα &
Στις 28 & 29 Ιουνίου 2019 στο πάρκο Ξαρχάκου απέναντι από τον Λευκό Πύργο, στην Θεσσαλονίκη.

Σας προσκαλούμε να συμμετέχετε και εσείς, ώστε όλοι μαζί να συζητήσουμε και να γνωριστούμε!

Όποιες/οι επιθυμούν να συμμετέχουν ως εθελοντές στον χώρο της Ένωσης Αθέων μπορούν να δηλώσουν την ημέρα και τις ώρες που προτιμούν στην ακόλουθη φόρμα ή στο contact@atheia.gr έως και την Πέμπτη 27-06-2018.

Θα χαρούμε πολύ να σας δούμε από κοντά!

Εκδίκαση αιτήσεων ακύρωσης των υπουργικών αποφάσεων που συμπεριλαμβάνουν το θρήσκευμα στα απολυτήρια.

Την Παρασκευή 10-05-2019 εκδικάζονται στο Συμβούλιο της Επικρατείας οι αιτήσεις ακύρωσης που υποβάλλαμε για τις υπουργικές αποφάσεις υπ’ αρ. 92091/Δ2 και υπ’ αρ. 92094/Δ2. Οι αποφάσεις αυτές καθορίζουν τον τύπο των απολυτηρίων στην μέση εκπαίδευση και σε όλα τα υποδείγματα τίτλων που τις συνοδεύουν συμπεριλαμβάνεται το θρήσκευμα. Η πρακτική αυτή συνιστά παράβαση της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής νομοθεσίας δεδομένων (GDPR) καθώς και παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας.
 
Όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, η διατήρηση της καταγραφής του θρησκεύματος στην Παιδεία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την επιβολή παρακολούθησης ενός ομολογιακού “μαθήματος” θρησκευτικών σε όσο γίνεται περισσότερους μαθητές και μαθήτριες. Υπενθυμίζεται ότι το περιεχόμενο του μαθήματος εξετάζεται ήδη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για το κατά πόσο μεταφέρει γνώσεις με τρόπο αντικειμενικό, κριτικό και πλουραλιστικό και άρα σύμφωνο με τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Παραθέτουμε ένα ιστορικό συμβάντων που θεωρούμε ότι είναι αρκετά διαφωτιστικό σχετικά με την καταγραφή του θρησκεύματος, το μάθημα των θρησκευτικών, την διαδικασία απαλλαγής από αυτό, και το πως συνδέονται μεταξύ τους: 

Απρίλιος 1997
Εκδίδεται ο νόμος 2472/1997 (Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα). Σε αυτόν νοούνται ως: 

β) “Ευαίσθητα δεδομένα”, τα δεδομένα που αφορούν στη φυλετική ή εθνική προέλευση, στα πολιτικά φρονήματα, στις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, στη συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, στην υγεία, στην κοινωνική πρόνοια και στην ερωτική ζωή, στα σχετικά με ποινικές διώξεις ή καταδίκες, καθώς και στη συμμετοχή σε συναφείς με τα ανωτέρω ενώσεις προσώπων.

25-06-2002
Εκδίδεται η απόφαση υπ’ αριθμό 77Α/25-6-2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Σε αυτήν η Αρχή: 
Απευθύνει σύσταση, προειδοποιεί και καλεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, μέσα σε εύλογο χρόνο – και πάντως όχι περισσότερο απ’ όσο είναι αναγκαίος για την τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και την προσαρμογή των σχετικών πρακτικών – να συμμορφωθεί προς το περιεχόμενο της παρούσας απόφασης και, ειδικότερα :
1. Να μεριμνήσει για την άμεση τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και να λάβει και κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο προκειμένου να μην αναγράφεται, ούτε να επιτρέπεται η αναγραφή του θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης.
2. Να εκδώσει κάθε αναγκαία οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τους διευθυντές των σχολειών ώστε, εφεξής, από τους γονείς ή κηδεμόνες που επιθυμούν τα παιδιά τους να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών να μην ζητείται να δηλώνουν, αν είναι άθρησκοι, ετερόδοξοι ή ετερόθρησκοι, αλλά να ασκούν το δικαίωμα τους αυτό, κατ ́ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καμία περαιτέρω διευκρίνιση.


Μεσολαβεί ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο δεν γίνεται τίποτα από τα παραπάνω. 

 

19-09-2013
Μετά από αλλεπάλληλες προσπάθειες της Ένωσης Αθέων με συνεχείς επιστολές και παρεμβάσεις, εκδίδεται η υπ’ αριθμό 133099/Γ2/19-9-2013 εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας με την οποία επιτέλους καταργήθηκαν ρητά οι ασαφείς κι αντιφατικές 91109/Γ2/10-7-2008 και Φ12/977/109744/Γ1/26-8-2008 προγενέστερες εγκύκλιοι.

01-10-2013
Σε επιστολή τους προς τον τότε Υπουργό Παιδείας θεολόγοι καθηγητές αιτούνται την ανάκληση της υπ’ αρ. πρωτ. 133099/Γ2/19-09-2013 εγκυκλίου, και προτείνουν σχέδιο νέας το οποίο εισάγει την ιδέα του “καθήκοντος” του εκάστοτε διευθυντής της σχολικής μονάδας να εξετάζει τα πιστοποιητικά μη “θρησκευτικού φρονήματος” των μαθητών, κατά παράβαση του Νόμου 2472/1997 και της απόφασης υπ’ αριθμό 77Α/25-6-2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Όπως θα δούμε στη συνέχεια η σημερινή ισχύουσα εγκύκλιος (12773/Δ2/23-1-2015) θα συνταχθεί απολύτως σύμφωνα με το παραπάνω σχέδιο.

04-08-2014
Ο πρώην υπουργός Λοβέρδος, στην απάντησή του στην υπ’ αριθμό 757/03-07-2014 ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή N. Νικολόπουλου, με θέμα «Διατήρηση του μαθήματος των θρησκευτικών στα σχολεία», επικαλέστηκε εξ ολοκλήρου τις ήδη καταργηθείσες εγκυκλίους ανασύροντάς τες, αγνοώντας παντελώς την τελευταία τότε ισχύουσα, συντάσσοντας έτσι μια εντελώς άσχετη απάντηση που δεν είχε καμία επαφή με το πνεύμα και το γράμμα των όσων ίσχυαν τη δεδομένη χρονική στιγμή, θέμα που επισημάνθηκε με το από 26-08-2014 δελτίο τύπου της Ένωσης Αθέων με αποδέκτη τον ίδιο τον υπουργό. Υπενθυμίζεται ότι ο συγκεκριμένος υπουργός σε άλλη περίπτωση είχε διατάξει πολύ εύκολα ΕΔΕ, ενώ το ανωτέρω λάθος ούτε το παραδέχτηκε ποτέ, ούτε συγγνώμη ζήτησε, ούτε επιχείρησε να το διορθώσει, ούτε και αναζήτησε ευθύνες σε όποιους συμβούλους και συνεργάτες του τον οδήγησαν σ’ αυτό.

03-09-2014
Ο Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ01 Πειραιώς, Δ′ Αθηνών, Κυκλάδων του Γραφείου σχολικών συμβούλων Πειραιώς της Περιφερειακής Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής Κ. Ευάγγελος Στ. Πονηρός Δρ. Θ., Μ.Φ. συντάσσει και αποστέλει το υπ’ αριθμό 755/3-9-2014 διευκρινιστικό έγγραφο στις από το γραφείο του εποπτευόμενες σχολικές μονάδες —ερμηνεύοντας κατά το δοκούν την τελευταία ισχύουσα τότε εγκύκλιο και λαμβάνοντας υπ’ όψιν του άλλα άσχετα έγγραφα που προφανώς εξυπηρετούσαν καλύτερα τις προσωπικές του πεποιθήσεις— με το οποίο απαίτησε να γίνονται δεκτές οι αιτήσεις αποκλειστικά των ετερόδοξων μαθητών, πράγμα που προκάλεσε την αντίστοιχη αντίδραση της Ένωσης Αθέων με την αποστολή του από 14-09-2014 δελτίου τύπου προς το Υπουργείο Παιδείας.

03-10-2014
Η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων με την υπ’ αριθμό 155/3-10-2014 επιστολή της προς τα μέλη της καλεί τους διδάσκοντες το μάθημα να της κοινοποιήσουν «περιπτώσεις παράνομων απαλλαγών από το μάθημα των θρησκευτικών» θεωρώντας —με ποια δικαιοδοσία, αλήθεια;— ως τέτοιες, οποιεσδήποτε δίνονται με βάση το πνεύμα της εγκυκλίου που το Υπουργείο εξέδωσε, με συνέπεια εύλογα να εκτιμάται ότι ενδέχεται να υποπίπτουν σε πειθαρχικές -το λιγότερο- παραβάσεις.
Συγκεκριμένα καλούσαν τα μέλη τους, παραβαίνοντας κάθε έννοια ιεραρχίας και υποκαθιστώντας όλη την αλυσίδα των προϊσταμένων τους (διευθυντών σχολείων, διευθυντών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και τελικά το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας), να ελέγξουν τους προϊσταμένους τους για «παράνομες απαλλαγές σε μαθητές από Διευθυντές Σχολικών Μονάδων, κατά παράλειψη συμμόρφωσης προς την ελληνική νομολογία αλλά και κατά παρερμηνεία της ισχύουσας εγκυκλίου», ερμηνεύοντας κατά το δοκούν και όπως τους εξυπηρετούσε την τότε ισχύουσα εγκύκλιο (133099/Γ2/19/09/2013) του Υπουργείου Παιδείας και αναλαμβάνοντας από μόνοι τους ρόλους ελεγκτών και θεματοφυλάκων της κατ’ αυτούς «νομιμότητας».
Στην τακτική που περιγράφεται με τις δύο παραπάνω ενέργειες παρενέβη η Ένωση Αθέων με την από 19-10-2014 καταγγελία προς τον Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, τον Συνήγορο του Πολίτη, την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και γι’ άλλη μια φορά το Υπουργείο Παιδείας.
Στο μεσοδιάστημα επίσης, η Ένωση έγινε αποδέκτης αρκετών καταγγελιών από πολίτες-γονείς στους οποίους διάφοροι διευθυντές σχολικών μονάδων προέβαλλαν παρανόμως και κατά παράβαση της εγκυκλίου πολλά εμπόδια στην απαλλαγή των παιδιών τους από τα θρησκευτικά, ερμηνεύοντας την εγκύκλιο ομοίως και οι ίδιοι, όπως έκανε πιο πάνω ο κ. Πονηρός, κατά το δοκούν και όπως βόλευε τις προσωπικές τους πεποιθήσεις.

29-12-2014
Ο Συνήγορος του Πολίτη, ανταποκρινόμενος σε σχετικές καταγγελίες μεταξύ των οποίων και της Έν.Α, επισημαίνει με επιστολή του προς το γραφείο του Υφυπουργού, πως το δικαίωμα απαλλαγής από ένα μάθημα με ομολογιακό χαρακτήρα πρέπει να αναγνωρίζεται ανεξαιρέτως σε οποιονδήποτε μαθητή επικαλείται λόγους συνείδησης και επιβεβαιώνει πως η τότε ισχύουσα εγκύκλιος (133099/Γ2/19/09/2013) είναι σύμφωνη με την απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, είναι σαφέστατη και δεν επιδέχεται παρερμηνείες.
Υπενθυμίζει επίσης πως η αυθεντική ερμηνεία μιας πράξης της διοίκησης ανήκει στην αρχή που την εξέδωσε και όχι σε άλλα όργανα.

23-01-2015
Ο πρώην υπουργός Λοβέρδος, την τελευταία εργάσιμη ημέρα της θητείας του, πριν τις εκλογές της 25-01-2015, καταργεί την εγκύκλιο 133099/Γ2/19-9-2013 εκδίδοντας την 12773/Δ2/23-1-2015 που αναιρεί το δικαίωμα απαλλαγής στους περισσότερους μαθητές ζητώντας “τεκμηρίωση” ότι δεν είναι ορθόδοξοι, αδιαφορώντας εντελώς για τις δύο ανεξάρτητες αρχές: την απόφαση υπ. αριθμό 77Α/2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, και την επιστημονική συμβουλή του Συνηγόρου του Πολίτη (194316/621555/29-12-2014 έγγραφο, από 31-7-2008 δελτίο τύπου, από 17-11-2008 δελτίο τύπου).

Φεβρουάριος-Μάρτιος 2015
Η Ένωση Αθέων προχωρεί σε καταγγελίες της εγκυκλίου 12773/Δ2/23-1-2015 σε δύο ανεξάρτητες αρχές, και στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, και στον Συνήγορο του Πολίτη καθώς:
“Η τελευταία αυτή εγκύκλιος παραβιάζει το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας και αγνοεί επιδεικτικά την κείμενη Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, τις σχετικές αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όπως και τις γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη.”

Αύγουστος 2015
Ο νομικός σύμβουλος της πανελλήνιας ένωσης θεολόγων παρεμβαίνει προς την ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα απειλώντας την πως θα κινηθεί δικαστικά εναντίον της (και αργότερα υπερηφανεύεται γι᾽ αυτό)!
Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, μάλλον επιβλήθηκε της “ανεξάρτητης” αρχής:

06-08-2015
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εκδίδει την φανερά μετριασμένη υπ’ αριθμό 94/2015 απόφαση της ολομελείας της, στην οποία καταλήγει σε ένα συμπέρασμα άσχετο με το περιεχόμενο των καταγγελιών που εξετάζονται και αυτονόητο: το ότι η αίτηση απαλλαγής δεν αντίκειται στις διατάξεις του Ν. 2472/1997 περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ευτυχώς δηλαδή που δεν είναι παράνομο να αιτηθεί κάποιος κάτι κάνοντας παράλληλα χρήση του δικαιώματός του να μην αποκαλύψει προσωπικά του δεδομένα, όπως δηλαδή επιβάλλει η απόφαση της ίδιας ανεξάρτητης αρχής!
Αλγεινή εντύπωση δε προκαλεί το γεγονός πως σε κάποιο άλλο σημείο της απόφασής της η ανεξάρτητη αρχή κάνει λόγο για μη αρμοδιότητά της! σε υπόθεση παράνομης απαίτησης και χρήσης προσωπικών δεδομένων!

11-01-2016
Ο Συνήγορος του Πολίτη αντιθέτως, σε επιστολή του προς το Υπουργείο Παιδείας που κοινοποιεί στην Ένωση Αθέων, απαντά με απόλυτη σαφήνεια στην καταγγελία, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση του ότι η συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της θρησκευτικής ελευθερίας επιβάλλει να μην συνοδεύεται η απαλλαγή από οποιαδήποτε επαχθή προϋπόθεση, όπως η αποκάλυψη των θρησκευτικών πεποιθήσεων του μαθητή.
Επισημαίνει επίσης πως η εγκύκλιος 12773/Δ2/23-1-2015 “δυστυχώς μέχρι σήμερα εξακολουθεί να είναι σε ισχύ”.

Σεπτέμβριος 2016
Εισάγονται τα “νέα προγράμματα σπουδών” για το μάθημα των θρησκευτικών. Η Ένωση Αθέων εκδίδει σχετικό δελτίο τύπου με τίτλο “Θρησκευτικά στην Παιδεία” όπου περιγράφονται  οι διάφορες διαστάσεις του προβλήματος με το συγκεκριμένο “μάθημα”. 
Η αναταραχή που δημιουργήθηκε και η εμπλοκή της χριστιανικής ιεραρχίας οδηγούν στην αντικατάσταση του Υπουργού Παιδείας.

28-11-2016
Σε δημόσια συζήτηση με θέμα «Σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας και Συνταγματική Αναθεώρηση» ο πρώην υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης (που αντικαταστήθηκε σύμφωνα και με επιθυμία του χριστιανού αρχιεπισκόπου) ομολογεί ότι:
“…ενώ έχει καταργηθεί η αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες, παραμένει εν ισχύ η νομοθεσία και αναγράφεται Χ.Ο. στα απολυτήρια της μέσης εκπαίδευσης.”
Περιγράφει επίσης πως:
“Παρότι προσπαθήσαμε να το αλλάξουμε αυτό, με συναινετικό τρόπο, με τον αρχιεπίσκοπο που τότε ήταν κατά της πολιτικής του αρχιεπίσκοπου Χριστόδουλου (σ.σ. προηγούμενος αρχιεπίσκοπος γνωστός για την ήττα της εκκλησίας στην υπόθεση των ταυτοτήτων), βρήκαμε τείχος! Και γι᾽αυτό το θέμα και αποσύραμε έτοιμη διάταξη πριν την καταθέσουμε, για να μην δημιουργήσουμε γι᾽αυτό το ζήτημα, περιπτωσιολογικά θα έλεγε κάποιος, μία αντίδραση, και για να μην χαλάσουμε ένα καλό κλίμα που θέλαμε να υπάρξει συνεργασίας, συμφωνημένης συνεργασίας για την αλλαγή του μαθήματος των θρησκευτικών. Συμφωνημένη με την εκκλησία της Ελλάδος, και απόδειξη τούτου είναι ότι διακεκριμένοι θεολόγοι συνεργάτες του αρχιεπισκόπου ήταν οι επικεφαλείς στο ΙΕΠ, στο αρμόδιο κατά τον νόμο, όργανο για την αλλαγή του μαθήματος, οι επικεφαλείς για να αλλάξουμε το μάθημα αυτό. Επί τριετία κιόλας. Τους οποίους καθήρεσε και χαρακτήρισε προδότες αμέσως μετά, τώρα τον Σεπτέμβριο, με την δογματιική στροφή του, ο μακαριώτατος.”

25-07-2017
Η Ένωση Αθέων προχώρησε σε καταγγελίες στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και αναφορές στον Συνήγορο του Πολίτη για σωρεία παραβάσεων του νόμου 2472/1997 (περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα).
Συγκεκριμένα:
– Αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
– Καταγραφή του θρησκεύματος στο πληροφοριακό σύστημα mySchool, που αποτελεί το βασικό γραμματειακό σύστημα των σχολικών μονάδων.
– Καταγραφή του θρησκεύματος στα μητρώα φοιτητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
– Απαίτηση δήλωσης του θρησκεύματος και τεκμηρίωσης της δήλωσης προκειμένου να χορηγηθεί απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Ιούλιος 2017
Η Ένωση Αθέων, γονείς και μαθήτριες, κατέθεσαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας αιτήσεις ακύρωσης των υπουργικών αποφάσεων υπ’ αρ. 99058/Δ2 και υπ’ αρ. 101470/Δ2 του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, (Προγράμματα Σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών σε Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο) για παραβίαση της κατοχυρωμένης στο άρθρο 4 §1 του Συντάγματος αρχής της ισότητας των Ελλήνων ενώπιον του νόμου, καθώς και για προσβολή των ατομικών δικαιωμάτων τους: 
α) της απαραβίαστης ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης, 
β) του δικαιώματος στην εκπαίδευση χωρίς διακρίσεις λόγω θρησκεύματος, και 
γ) της επιλογής της θρησκευτικής ή φιλοσοφικής παιδείας τους βάσει αποφάσεων των γονέων και των ίδιων των μαθητριών.

16-11-2017
Η Ένωση Αθέων συμμετείχε στη διαβούλευση που προηγήθηκε της Υπ’ Aριθμ. 10645/ΓΔ4 απόφασης του Υπουργείου Παιδείας σχετικά με «Εγγραφές, μετεγγραφές, φοίτηση και θέματα οργάνωσης της σχολικής ζωής στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης».
Στο άρθρο 11 (για τα στοιχεία που καταχωρίζονται), επισημαίνεται πως “πολύ σωστά δεν καταχωρίζεται το θρήσκευμα των μαθητών” στην υπό διαβούλευση απόφαση. Υπενθυμίζεται επίσης ότι ήδη εκκρεμεί καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ για το γεγονός ότι στο πληροφοριακό σύστημα mySchool υφίσταται το πεδίο θρήσκευμα το οποίο και πρέπει να αφαιρεθεί.


Ιανουάριος 2018

Οι προσφεύγοντες κατά των προγραμμάτων σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών αναγκάστηκαν να καταφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καθώς το Γ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας ύστερα από διαρκείς οίκοθεν αναβολές από μήνα σε μήνα, τελικά ματαίωσε ουσιαστικά την δυνατότητα δικαστικού ελέγχου και ακύρωσης των υπουργικών αποφάσεων εντός του τρέχοντος σχολικού έτους. 
Το ΕΔΔΑ, στο πλαίσιο διερεύνησης της βασιμότητας των δύο προσφυγών, κάλεσε την Ελληνική Κυβέρνηση να απαντήσει έως την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου του 2018 σε τέσσερις ερωτήσεις σχετικά με την συγκεκριμένη υπόθεση.

07-09-2018
Η Ένωση Αθέων προχώρησε σε συμπληρωματικές αναφορές στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και στον Συνήγορο του Πολίτη για:
– την αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια της μέσης εκπαίδευσης καθώς και
– την “κατά παραγγελία” των συντεχνιακών συμφερόντων των θεολόγων καθηγητών, εγκύκλιο ( 12773/Δ2/23-1-2015 ) του Υπουργείου Παιδείας.
Επισημάνθηκε δε ότι οι παραπάνω παραβάσεις αντιβαίνουν πλέον και τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) καθώς σύμφωνα με αυτόν η «οικειοθελής γνωστοποίηση» προσωπικών δεδομένων θρησκεύματος προς δημόσιες αρχές, όπως π.χ. η τήρηση των υπεύθυνων δηλώσεων ότι οι μαθητές δεν είναι χ.ο., με βάση την «συγκατάθεση» του υποκειμένου των δεδομένων δεν νοείται ως νόμιμη βάση τήρησης της υπεύθυνης δήλωσης στο αρχείο δημόσιου σχολείου, λόγω του ότι δεν είναι ελεύθερη, και άρα δεν αποτελεί συγκατάθεση κατά τον ΓΚΠΔ.

20-09-2018
Η Ένωση Αθέων, γονείς και μαθητές, κατέθεσαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας αιτήσεις ακύρωσης των υπουργικών αποφάσεων υπ’ αρ. 92091/Δ2 και υπ’ αρ. 92094/Δ2 του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν πεδίο με το θρήσκευμα σε όλα τα υποδείγματα τίτλων που τις συνοδεύουν.

21-09-2018
Εκδικάσθηκαν στην ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (τελικά με το σχολικό έτος για το οποίο κατατέθηκαν να έχει εκπνεύσει και άρα δικαιώνοντας την απόφαση για προσφυγή στο ΕΔΔΑ) οι αιτήσεις ακύρωσης των προγραμμάτων σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών.
Αξιοσημείωτο το ότι στην διαδικασία άσκησαν παρεμβάσεις υπέρ του Υπουργείου, των αποφάσεων και των προγραμμάτων σπουδών, οι: Εκκλησία της Ελλάδας, Εκκλησία της Κρήτης, θεολογικός σύνδεσμος “ο Καιρός”. Η απόφαση του δικαστηρίου αναμένεται σύντομα.

29-03-2019
Η προγραμματισμένη για την 05-04-2019 εκδίκαση των αιτήσεων ακύρωσης αναβάλλεται καθώς το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων δεν κατέθεσε έγκαιρα! φάκελλο με τις απόψεις του στο δικαστήριο.

Απρίλιος 2019
Ενώ εκκρεμεί η εκδίκαση των αιτήσεων ακύρωσης για την αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια, εκδίδονται νέες υπουργικές αποφάσεις (43479/Δ2, 43496/Δ2, Φ24α/55466/Δ4 για το Γυμνάσιο, το Γενικό Λύκειο και το Επαγγελματικό Λύκειο αντίστοιχα) με το θρήσκευμα να συμπεριλαμβάνεται και πάλι σε όλα τα συνοδευτικά υποδείγματα των τίτλων! (τα ΦΕΚ από το Εθνικό Τυπογραφείο καθώς οι αποφάσεις αυτές δεν έχουν αναρτηθεί ακόμη στην σχετική ιστοσελίδα του Υπουργείου!). Παρ᾽ όλα αυτά οι νέες αποφάσεις συμπεριλαμβάνονται στο υπόμνημα προς το δικαστήριο και θα εξεταστούν μαζί με τις προηγούμενες.

Δελτίο Tύπου: για το θρησκευτικό έγκλημα στην Νέα Ζηλανδία, και για φίμωση καλλιτεχνών στην Πάτρα.

Η Ένωση Αθέων εκφράζει τον βαθύ αποτροπιασμό της για το θρησκευτικό έγκλημα (μαζική δολοφονία πιστών από πιστούς άλλης θρησκείας) στην Νέα Ζηλανδία.

Επίσης, παρακολουθήσαμε για ακόμα μια φορά την φίμωση διεθνώς αναγνωρισμένων καλλιτεχνών από πιστούς, στην Πάτρα αυτή τη φορά. Επαναλαμβάνουμε το πάγιο αίτημα μας για πλήρη διαχωρισμό και αποθρησκειοποίηση του κράτους και ζητούμε αυτή να είναι πραγματική, αντί να προβάλλεται ως προπέτασμα για μικροπολιτικούς σκοπούς.

Παρουσίαση βιβλίου για τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση βιβλίου για τον διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας. Συμπεριλαμβάνεται συνέντευξη του Φώτη Φραγκόπουλου, προηγούμενου προέδρου της Ένωσης Αθέων.

Οι εκδόσεις iWrite και ο δημοσιογράφος- συγγραφέας Μηνάς Παπαγεωργίου σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της σειράς Lux Orbis, “Διαχωρισμός Κράτους – Εκκλησίας”.

Περισσότερα για το έργο στο https://iwrite.gr/bookstore/dixwrismos-kratous-ekklisias.

Πού; Αίθουσα Εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 1ος όροφος)

Πότε; Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου, ώρα 19:00

Θα μιλήσουν οι:

Χάρης Αθανασιάδης (καθηγητής του πανεπιστημίου Ιωαννίνων και διευθυντής του μεταπτυχιακού “Δημόσια Ιστορία” του ΕΑΠ)

Παναγιώτης Γεννηματάς (Επίτιμος αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων)

Αντώνης Παπαρίζος (Καθηγητής Κοινωνιολογίας του τμήματος Κοινωνιολογίας του Παντείου πανεπιστημίου)

Νίκος Φίλης (Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Α’ Αθηνών, τ. υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων)

facebook event

Βλασφημία και Πολυπολιτισμικότητα. Συμμετοχή σε επιστημονικό συνέδριο.

Η Ένωση Αθέων θα συμμετάσχει στο πολύ ενδιαφέρον επιστημονικό συνέδριο με τίτλο “Βλασφημία και Πολυπολιτισμικότητα” που διοργανώνεται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, 23 και 24 Νοεμβρίου 2018.

β&π

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 Νοεμβρίου – Πρωινές Συνεδρίες

9.30–10.00 Προσέλευση Συνέδρων

10.00-10.30 Χαιρετισμοί

Η Πρύτανις του Παντείου Παντείου Πανεπιστημίου, Καθηγήτρια, Ισμήνη Κριάρη
Η Κοσμήτωρ της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών, Καθηγήτρια, Αλεξάνδρα Κορωναίου
Η Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας, Καθηγήτρια, Βασιλική Αρτινοπούλου
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας, Καθηγητής, Παναγιώτης Σκαλτσής
Ο Γενικός Γραμματέας του Υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων, Γεώργιος Καλαντζής
Ο Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Βιοηθικής του Τμήματος Κοινωνιολογίας, Καθηγητής, Δημήτριος Λαμπρέλλης
Ο Διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Έρευνας της Θρησκείας και του Πολιτισμού, του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου, Επ. Καθηγητής, Χρήστος Τσιρώνης

10.30–11.15, 1η Συνεδρία
Συντονίζει: Δημήτρης Λαμπρέλλης, Καθηγητής Παντείου Παν/μίου

  • Βλασφημία: οι πράξεις των άλλων ή και οι δικές μας φυσικοποιημένες κοσμοθεωρίες;
    Αντώνης Παπαρίζος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
  • Ευθύνονται οι Χριστιανοί για την Βλασφημία του ονόματος του Θεού;
    π. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
  • Η βλασφημία των ορκισμένων φρουρών. Το ανέραστο του τρόπου και ο διασυρμός του Θεού.
    Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής, Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

    Συζήτηση

11.30–11.45, διάλειμμα

11.45–12.45, 2η Συνεδρία
Συντονίζει: Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου

  • Θρησκείες και τα ανθρώπινα δικαιώματα ως συνεκτικά και συγκρουσιακά στοιχεία των σύγχρονων πολιτισμών.
    Πέτρος Γέμτος, Καθηγητής, πρώην Πρύτανης Πανεπιστημίου Αθηνών.
  • Η βλασφημία ως δεσμός αγάπης. Αναζητώντας την ένωση του κανόνα.
    Θανάσης Τριαρίδης, Συγγραφέας.
  • Συνιστά ο ποινικός κολασμός της βλασφημίας ανεπίτρεπτο περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης;
    Λίνα Παπαδοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Αριστοτελείου Παν/μίου.
  • Η δημοκρατία στα όρια και τα όρια της δημοκρατίας. Η βλασφημία ως κοινωνική, πολιτική και θρησκευτική πρόκληση.
    Χρήστος Τσιρώνης, Επ. Καθηγητής, Αριστοτελείου Παν/μίου.

    Συζήτηση

Πέρας των συνεδριάσεων
​—

Παρασκευή 23 Νοεμβρίου – Απογευματινές Συνεδρίες

17.00–18.15, 3η Συνεδρία
Συντονίζει: Άννα Λυδάκη, Καθηγήτρια Παντείου Παν/μίου

  • ……δεν έχουμε όσιο και ιερό: από την κερκίδα στην φιλοσοφία, ένα τσιγάρο δρόμος.
    Άρης Στυλιανού, Αν. Καθηγητής Φιλοσοφίας, Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Πρόεδρος Κρατικού Θεάτρου Θεσ/νίκης.
  • Βλάσφημοι: Θύτες ή θύματα;
    Ένωση Αθέων, Βασιλική Κοϊτσάνου, Πρόεδρος της Έν. Αθέων.
  • Τέχνη, βλασφημία και Σύνταγμα.
    Γεράσιμος Θεοδόσης, Συγγραφέας – Συνταγματολόγος.
  • Όψεις της βλασφημίας στην λογοτεχνία – από τον Μαρκήσιο ντε Σαντ στον Μισέλ Ουελμπέκ.
    Γεώργιος Αλισάνογλου, Ποιητής.
  • Χτίζοντας γέφυρες, Πολιτική ορθότητα και δημόσια σφαίρα.
    Θεοφάνης Τάσης, Λέκτορας, Alpen Adria Universitat, Αυστρίας.

    Συζήτηση

18.30-18.45, διάλειμμα

18.45-19.45, 4η Συνεδρία
Συντονίζει: Χρήστος Τσιρώνης, Επ. Καθηγητής Αριστοτελείου Π/μίου.

  • Επάλληλη συναίνεση και θρησκευτικός πλουραλισμός.
    Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος, Αν. Καθηγητής, Αριστοτελείου Παν/μίου.
  • Βλασφημία και Θρησκεία. Το κράτος ως κατασταλτικός μηχανισμός της εκκλησίας;
    Αλέξανδρος Σακελλαρίου, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, Παντείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής του Ανοιχτού Πανεπιστημίου.
  • Θαύματα, επιστημονικός σκεπτικισμός και βλασφημία στον 21ο αιώνα: η περίπτωση του «αγίου φωτός».
    Μηνάς Παπαγεωργίου, Εκδότης, Δημοσιογράφος.
  • Βλασφημία και βλαστήμια: περί αθυροστομίας.
    Κωνσταντίνος Πουλής, Δημοσιογράφος, Ηθοποιός.

    Συζήτηση

Πέρας των συνεδριάσεων

​​—

ΣΑΒΒΑΤΟ 24 Νοεμβρίου

10.00-11.00, 1η Συνεδρία
Συντονίζει: Χάρης Μελετιάδης, Καθηγητής Παντείου Παν/μίου.

  • Η ηθική αξιολόγηση της Βλασφημίας.
    Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, Σεβαστιανός Ροσσολάτος.
  • Η εμμονή της ηθικής και η ανάγκη της αυτοδικαίωσης.
    ​Αιδ. Αλέξανδρος Πιπιλιός, της Ευαγγελικής Εκκλησίας.
  • Υπάρχουν εικόνες βλασφημίας; Μπορεί η τέχνη να γίνεται ιερόσυλη και
    πώς;
    ​Μάνος Στεφανίδης, Αν. Καθηγητής, Καποδιστριακού Πανεπιστημίου.
  • Βλασφημία: η οπτική του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
    Έφη Φωκά, Ερευνήτρια ΕΛΙΑΜΕΠ.

    Συζήτηση

11.15–11.30, διάλειμμα

11.30–12.15, 2η Συνεδρία
Συντονίζει: Μάνος Στεφανίδης, Αν. Καθηγητής, Καποδιστριακού Παν/μίου.

  • Ιστορικές διαστάσεις της βλασφημίας: Μία περιδιάβαση.
    Χάρης Μελετιάδης, Καθηγητής, Παντείου Παν/μίου.
  • Η προσβολή του θρησκευτικού και άλλων συναισθημάτων από τους θρησκευτικούς λειτουργούς: Δύο περιπτώσεις μελέτης.
    Μιχάλης Μαριόρας, Επ. Καθηγητής, Καποδιστριακού Παν/μίου.
  • To παν-Ευρωπαϊκό ρεύμα κατάργησης των νόμων βλασφημίας.
    Σύνθεση από κείμενα του Δημήτρη Δημούλη, Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Νομικής Σχολής Σάο Πάολο, Getulio Vargas Foundation.
    Φώτης Φραγκόπουλος, Διεθνής Αθεϊστική Συμμαχία (Atheist Alliance International).

    Συζήτηση

12.30-13.15, 3η Συνεδρία
Συντονίζει: Βασιλική Αρτινοπούλου, Καθηγήτρια, Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας.

  • Από την ύβρη στην βλασφημία.
    Κώστας Γεωργουσόπουλος, Συγγραφέας- Κριτικός Θεάτρου.
  • Από την τσίπα στην μαντίλα: οι θρησκείες, τα έθιμα, τα πάθη.
    Παντελής Μπουκάλας, Συγγραφέας – Δημοσιογράφος.
  • Ποιος προσβάλλεται από την βλασφημία;
    Νίκος Πρεβελάκης, Lecturer on Social Studies & Assistant Director of Curricular Development, Center for Hellenic Studies, Harvard University.

    Συζήτηση

Εκτίμηση των εργασιών
Αντώνης Παπαρίζος, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
Χρήστος Τσιρώνης, Επ. Καθηγητής, Αριστοτελείου Παν/μίου

​Πέρας των εργασιών του Συνεδρίου.

 

ΒΛΑΣΦΗΜΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ
23 και 24 Νοεμβρίου 2018, Πάντειο Πανεπιστήμιο / Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα ΙΙ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
π. Καλλιακμάνης Βασίλειος,
Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
Λαμπρέλλης Δημήτρης, Καθηγητής, Παντείου Πανεπιστημίου
Λυδάκη Άννα, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου
Μελετιάδης Χάρης, Καθηγητής, Παντείου Πανεπιστημίου
Αρτινοπούλου Βασιλική, Καθηγήτρια, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνιολογίας Παντείου Πανεπιστημίου
Παπαγεωργίου Νίκη, Αν. Καθηγήτρια Αριστοτελείου Παν/μίου
Παπαρίζος Αντώνης, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
Σταμούλης Χρυσόστομος, Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
Τσιρώνης Χρήστος, Επ. Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Παπαρίζος Αντώνης, Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
Σταμούλης Χρυσόστομος, Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
Τσιρώνης Χρήστος, Επ. Καθηγητής Αριστοτελείου Παν/μίου
Βατικιώτης Γιάννης, Πολιτικός Ερευνητής
Γιατρά Αναστασία, Κοινωνιολόγος
Κατσιγιάννης Βασίλης, Κοινωνιολόγος
Κουραμπής Νικόλαος, Θεολόγος
Μαυρέα Μαρία, Ψυχολόγος
Παπαγιανακοπούλου Ντίνα, Φιλόλογος –Κοινωνιολόγος
Παπαβραμίδου Δέσποινα, Θεολόγος-Κοινωνιολόγος,
Σπυρόπουλος Δημήτρης, Θεολόγος
Στασινόπουλος Χρήστος, Κοινωνιολόγος
Τσιούμας Φώτιος, Κοινωνιολόγος
Χατζηγιάννης Βασίλης, Μ/κός Κοινωνιολογίας
Χριστοπούλου Σοφία, Κοινωνιολόγος

Θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης του Συνεδρίου σε όσους το επιθυμούν.

 

Δελτίο Τύπου: Συμφωνία Κυβέρνησης – Εκκλησίας

Η Ένωση Αθέων αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό και επιφύλαξη την πρόταση για την αλλαγή της εργασιακής σχέσης του κλήρου, καθώς και την συνεκμετάλλευση αμφισβητούμενης περιουσίας. Ειδικότερα, ενώ είναι θετικό βήμα το ότι οι ιερείς παύουν να είναι δημόσιοι υπάλληλοι, διαφωνούμε πλήρως με την ταυτόχρονη γενναία κρατική χρηματοδότηση της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το κόστος μισθοδοσίας το οποίο θα εισπράττει η Εκκλησία, προσαυξάνεται με ένα απροσδιόριστο ποσό το οποίο θα προέρχεται από την εκμετάλλευση περιουσίας στην οποία η Εκκλησία της Ελλάδος δεν είχε νωρίτερα δικαίωμα, χωρίς καν να προσδιορίζεται η διάρκεια για την οποία αυτό θα καταβάλλεται.

Είναι λυπηρό και εξοργιστικό το γεγονός ότι συνδέεται, εσφαλμένα και παραπλανητικά, για μια ακόμη φορά, η μισθοδοσία των ιερέων με την εκχώρηση περιουσίας από την Εκκλησία στο κράτος. Η κρατική μισθοδοσία ιερέων δεν έγινε ως αντάλλαγμα για εδάφη. Ξεκίνησε με τον αναγκαστικό νόμο του 1945, που όριζε ότι η Εκκλησία θα έδινε ως αντάλλαγμα στο κράτος το 25% των εσόδων όλων των ιερών ναών, ποσοστό που αργότερα αυξήθηκε σε 35%. Η εισφορά αυτή όχι μόνο δεν καταβαλλόταν με συνέπεια, αλλά πολύ αργότερα καταργήθηκε, ενώ η υποχρέωση μισθοδοσίας παρέμεινε, χωρίς να υφίσταται αντάλλαγμα. Είναι ευνόητο λοιπόν ότι θα πρέπει να σταματήσει, καθώς ήδη έχει επιβαρύνει κατά πολύ το κράτος.

Τέλος, επαναλαμβάνουμε την πάγια θέση μας για πλήρη οικονομικό και διοικητικό διαχωρισμό Εκκλησίας-κράτους, και φορολόγηση όλων των θρησκευτικών οργανισμών οποιουδήποτε θρησκεύματος.

Η Ένωση Αθέων έχει καταρτίσει πλήρη πρόταση για τον διαχωρισμό Εκκλησίας-κράτους, την οποία έχει αποστείλει σε όλα τα πολιτικά κόμματα. Μπορείτε να διαβάσετε όλη την πρόταση εδώ.

Eτήσια γενική συνέλευση μελών της Έν.Α. 2018

Το Σάββατο 10-11-2018 και ώρα 6-9 μ.μ. στο ξενοδοχείο Μελιά, Χαλκοκονδύλη 14, Αθήνα, θα πραγματοποιηθεί η ετήσια γενική συνέλευση των μελών της Ένωσης Αθέων.

Πρόγραμμα:
1. Εκλογή προεδρείου συνέλευσης
2. Απολογισμός δράσεων
3. Προγραμματισμός δράσεων
4. Άλλα θέματα

Όσα μέλη δεν έχουν επιβεβαιώσει την εγγραφή τους στο σωματείο μπορούν να το κάνουν ενώ μπορείτε επίσης να εγγραφείτε μέλος επιτόπου και να συμμετάσχετε.

facebook event

Αιτήσεις ακύρωσης στο ΣτΕ των υπουργικών αποφάσεων που συμπεριλαμβάνουν το θρήσκευμα στα απολυτήρια.

Η Ένωση Αθέων, γονείς και μαθητές κατέθεσαν σήμερα στο Συμβούλιο της Επικρατείας αιτήσεις ακύρωσης των:

απόφαση υπ’ αρ. 92091/Δ2 του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων με τίτλο “Καθορισμός του τύπου των τίτλων του Γυμνασίου”, η οποία δημοσιεύθηκε στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, Τεύχος Β΄, αριθμός φύλλου 2087, την 7.6.2018.

απόφαση υπ’ αρ. 92094/Δ2 του Υπουργού Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων με τίτλο “Καθορισμός του τύπου των τίτλων του Γενικού Λυκείου”, η οποία δημοσιεύθηκε στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, Τεύχος Β΄, αριθμός φύλλου 2089, την 7.6.2018.

Οι προσφυγές αυτές έρχονται σε συνέχεια των καταγγελιών για παράνομη καταγγραφή του θρησκεύματος στην παιδεία, τις οποίες η Έν.Α., ήδη από το 2017 αλλά και συμπληρωματικά εφέτος, έχει υποβάλλει στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τον Συνήγορο του Πολίτη.

Όπως εξηγούμε στο σχετικό δελτίο τύπου, οι παράνομες πρακτικές καταγραφής του θρησκεύματος, που ακολουθούνται ακόμη στην παιδεία, εξασφαλίζουν την προϋπόθεση για ακόμη μια παράνομη πράξη: τον έλεγχο «θρησκευτικών φρονημάτων» των μαθητών σύμφωνα με την “κατά παραγγελία” θεολόγων καθηγητών, εγκύκλιο 12773/Δ2/23-01-2015 του Υπουργείου Παιδείας.
Την εγκύκλιο που τέθηκε σε ισχύ την τελευταία ημέρα θητείας προηγούμενης κυβέρνησης, και διατηρήθηκε απείραχτη και από τις επόμενες, έτσι ώστε να ελαχιστοποιήσει τις διαρροές από την παρακολούθηση του ομολογιακού μαθήματος των θρησκευτικών.
Ενός “μαθήματος” που αντί να υπηρετεί την Παιδεία, εξασφαλίζει θέσεις εργασίας και υπηρετεί άλλες σκοπιμότητες που οριοθετούνται από «κόκκινες γραμμές» όπως εξηγήσαμε στο σχετικό μας δελτίο τύπου του 2016.

Υπενθυμίζεται επίσης ότι αύριο, την Παρασκευή 21-09-2018 εκδικάζεται στην ολομέλεια του ΣτΕ, προηγούμενη προσφυγή της Έν.Α., γονέων και μαθητριών, που αφορά το ίδιο το “μάθημα” και το περιεχόμενό του. Η εκδίκαση αυτή γίνεται ένα χρόνο μετά την προσφυγή, ύστερα από διαρκείς οίκοθεν αναβολές από το ΣτΕ που είχαν σαν αποτέλεσμα την προσφυγή των ενδιαφερομένων, τον Ιανουάριο του 2018, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το ΕΔΔΑ μάλιστα έχει εκδηλώσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού έχει κάνει γραπτή παρέμβαση στην ελληνική κυβέρνηση για τον ομολογιακό χαρακτήρα του μαθήματος και για το θέμα της μεθόδου απαλλαγής, σύμφωνα με την πάγια ορολογία του ότι κάθε μάθημα που διδάσκεται στο εκπαιδευτικό σύστημα ενός κράτους – μέλους πρέπει να μεταδίδει πληροφορίες και γνώσεις με αντικειμενικό, κριτικό και πλουραλιστικό τρόπο.
Η αυριανή συνεδρίαση είναι δημόσια και είναι σημαντικό να εκδηλωθεί το ενδιαφέρον και η υποστήριξη όσων είναι υπέρ του εκσυγχρονισμού και της εκκοσμίκευσης της παιδείας.

Καταγραφή θρησκεύματος: Αναγκαία προϋπόθεση για επιβολή παρακολούθησης θρησκευτικών.

Η Ένωση Αθέων προχώρησε σε συμπληρωματικές αναφορές στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και στον Συνήγορο του Πολίτη για:
– την αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια της μέσης εκπαίδευσης καθώς και
– την “κατά παραγγελία” των συντεχνιακών συμφερόντων των θεολόγων καθηγητών, εγκύκλιο ( 12773/Δ2/23-1-2015 ) του Υπουργείου Παιδείας.
Οι αναφορές αυτές είναι συμπληρωματικές των περσινών που κάναμε για την καταγραφή του θρησκεύματος στην Παιδεία.

• Σύμφωνα με τον νόμο 2472/1997 οι θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις αποτελούν ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο και σαν τέτοιο δεν θα έπρεπε να τυχαίνει καταγραφής και επεξεργασίας.
• Ήδη από το 2002! η ΑΠΔΠΧ με την Απόφαση 77Α απηύθυνε σύσταση και προειδοποίηση προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας του Υπουργείου Παιδείας ΔΒΜΘ να μην αναγράφεται το θρήσκευμα στους απολυτήριους τίτλους της α/βάθμιας και β/βάθμιας εκπαίδευσης και να μην ζητείται από τους γονείς να αποκαλύψουν τις πεποιθήσεις τους.
• Σύμφωνα με το άρθρο 9 του πρόσφατα τεθέντος σε εφαρμογή Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR) απαγορεύεται η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον κανονισμό, η “οικειοθελής γνωστοποίηση” προσωπικών δεδομένων θρησκεύματος προς δημόσιες αρχές, όπως π.χ. η τήρηση των υπεύθυνων δηλώσεων ότι οι μαθητές δεν είναι χ.ο., με βάση την “συγκατάθεση” του υποκειμένου των δεδομένων δεν νοείται ως νόμιμη βάση τήρησης της υπεύθυνης δήλωσης στο αρχείο δημόσιου σχολείου, λόγω του ότι δεν είναι ελεύθερη, άρα δεν αποτελεί συγκατάθεση κατά τον ΓΚΠΔ.

Κι όμως! Οι πρόσφατες Υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν τον τύπο των τίτλων-απολυτηρίων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης περιλαμβάνουν ακόμη το θρήσκευμα στα υποδείγματα που τις συνοδεύουν.
Γιατί άραγε; Επειδή έτσι εξασφαλίζονται οι προϋποθέσεις για ακόμη μια παράνομη πράξη: τον έλεγχο “θρησκευτικών φρονημάτων” των μαθητών σύμφωνα με την εγκύκλιο 12773/Δ2/23-01-2015 του Υπουργείου Παιδείας.
Είναι φανερό πως η αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια και η συνέχιση της καταγραφής του θρησκεύματος στην παιδεία είναι ζωτικής σημασίας για όποιους θέλουν να επιβάλλουν την παρακολούθηση ενός ομολογιακού μαθήματος στους μαθητές. Ενός “μαθήματος” που αντί να υπηρετεί την Παιδεία, εξασφαλίζει θέσεις εργασίας και υπηρετεί άλλες σκοπιμότητες που οριοθετούνται από “κόκκινες γραμμές” όπως εξηγήσαμε στο σχετικό μας δελτίο τύπου για το μάθημα των θρησκευτικών.

Ακολουθεί το κείμενο των αναφορών:

Από: Ένωση Αθέων

Προς:
Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Συνήγορος του Πολίτη

Κοινοποίηση:
Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων
MME

Αθήνα, 07-09-2018

Θέμα: Συμπληρωματικές αναφορές για καταγραφή του θρησκεύματος στην παιδεία και για απαλλαγές από τα θρησκευτικά.

Σχετικά έγγραφα:

Υπόθεσης Α:

Αρχικά:
1. Προεδρικό Διάταγμα 201/98 (ΦΕΚ 161 Α’ 13-07-1998).
2. Υπουργική Απόφαση 233.1/6/Γ2/2058 – (ΦΕΚ 317 Β´ 09-05-1986).
3. Υπουργική Απόφαση 105228/Δ2/2016 – (ΦΕΚ 2086 Β´ 07-07-2016).
4. Συμμετοχή της Ένωσης Αθέων στη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα προσωπικά δεδομένα.
Νέα:
5. Υπουργική Απόφαση 92091/Δ2 – (ΦΕΚ 2087 Β´ 07-06-2018).
6. Υπουργική Απόφαση 92096/Δ2 – (ΦΕΚ 2088 Β´ 07-06-2018).
7. Υπουργική Απόφαση 92094/Δ2 – (ΦΕΚ 2089 Β´ 07-06-2018).
8. Υπουργική Απόφαση 93368/Δ2 – (ΦΕΚ 2127 Β´ 08-06-2018).
9. Υπουργική Απόφαση 98370/Δ2 – (ΦΕΚ 2365 Β´ 20-06-2018).

Υπόθεσης Δ:

Αρχικά:
1. Η 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
2. Η 94/ 2015 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
3. Το υπ᾽αριθμό πρωτοκόλλου 204864/48482/2015 έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη.
Νέα:
4. Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων
(Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
5. Κατευθυντήριες γραμμές της Oμάδας Εργασίας του άρθρου 29 του ΓΚΠΔ



Υπόθεση Α: Αναγραφή θρησκεύματος στα απολυτήρια Δημοτικών Σχολείων, Γυμνασίων και Λυκείων

Επιθυμούμε να θέσουμε υπ’ όψη σας τις νέες υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν τον τύπο των τίτλων σπουδών, απολυτηρίων κ.λπ. στα Γυμνάσια και Λύκεια (σχετικά έγγραφα Α´ 5 έως 9).
Όλες οι αποφάσεις περιλαμβάνουν πεδίο με το θρήσκευμα στα υποδείγματα που τις συνοδεύουν παρά το ότι αυτό αντιτίθεται:

  • στον Νόμο 2472/1997,
  • στην απόφαση 77Α/ 2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα,
  • στο άρθρο 9 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.

Είναι φανερό πως η αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια και η συνέχιση της καταγραφής του θρησκεύματος στην παιδεία είναι ζωτικής σημασίας για όποιον θέλει να επιβάλλει την παρακολούθηση ενός ομολογιακού μαθήματος στους μαθητές. Οι παραβάσεις αυτές εξασφαλίζουν την προϋπόθεση για ακόμη μια παράνομη πράξη: τον έλεγχο του θρησκεύματος των μαθητών σύμφωνα με την “κατά παραγγελία” εγκύκλιο 12773/Δ2/23-01-2015 του Υπουργείου Παιδείας (Υπόθεση Δ).


Υπόθεση Δ: Συμπληρωματική αναφορά – καταγγελία για την υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23-01-2015 εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας σχετικά με την απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών.

Επιθυμούμε να θέσουμε υπ’ όψη σας το άρθρο 43 του Προοιμίου του ΓΚΠΔ και το άρθρο 4 §11 του ΓΚΠΔ (σχετικό έγγραφο Δ´ 4). Σύμφωνα με το το άρθρο 4 §11, η συγκατάθεση που επιτρέπει νόμιμα την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων ορίζεται ως εξής:

«κάθε ένδειξη βουλήσεως, ε λ ε ύ θ ε ρ η, συγκεκριμένη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει, με την οποία το υποκείμενο των δεδομένων εκδηλώνει ότι συμφωνεί, με δήλωση ή με σαφή θετική ενέργεια, να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν».

Επίσης σύμφωνα με το το άρθρο 43 του Προοιμίου:

«…η συγκατάθεση δεν θα πρέπει να παρέχει έγκυρη νομική βάση για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, όταν υπάρχει σαφής ανισότητα μεταξύ του υποκειμένου των δεδομένων και του υπευθύνου επεξεργασίας, ιδίως στις περιπτώσεις που ο υπεύθυνος επεξεργασίας είναι δημόσια αρχή και είναι επομένως σχεδόν απίθανο να έχει δοθεί η συγκατάθεση ελεύθερα σε όλες τις περιστάσεις αυτής της ειδικής κατάστασης…»

Αναλύοντας αυτή την νέα ρύθμιση, κατά την οποία η συλλογή δεδομένων με βάση την συγκατάθεση του ατόμου δεν είναι νόμιμη όταν γίνεται από δημόσιες αρχές, η Oμάδα Εργασίας του άρθρου 29 έχει δημοσιεύσει τις “Κατευθυντήριες Γραμμές για την έννοια της συγκατάθεσης κατά τον ΓΚΠΔ” (σχετικό έγγραφο Δ´ 5). Στο έγγραφο αυτό, αναφέρει ότι όντως οι δημόσιες αρχές δεν νομιμοποιούνται να συλλέγουν προσωπικά δεδομένα στη βάση της συγκατάθεσης, λόγω του ότι δεν θα είναι ελεύθερη επειδή υπάρχει ανισότητα ισχύος ανάμεσα σε πολίτη και σε δημόσια αρχή. Αναγνωρίζει όμως ορισμένες εξαιρέσεις. Στο παράδειγμα αρ. 4 αναφέρεται η περίπτωση των μαθητών που δίνουν συγκατάθεση για τη χρήση των φωτογραφιών τους σε σχολικό περιοδικό. Η ΟΕ29 θεωρεί ότι κατ’ εξαίρεση σε μια τέτοια περίπτωση επιτρέπεται η συγκατάθεση ως νομική βάση επεξεργασίας των δεδομένων των μαθητών, εφόσον με την επεξεργασία αυτών των δεδομένων οι μαθητές “δεν στερούνται εκπαίδευση ή υπηρεσίες και μπορούν να αρνηθούν την χρήση των φωτογραφιών αυτών χωρίς κανένα δυσμενές αποτέλεσμα”. Είναι σαφές ότι αυτή δεν είναι η περίπτωση της συγκατάθεσης επεξεργασίας του δεδομένου του θρησκεύματος, αφού αν οι ενδιαφερόμενοι με το σύστημα της υπεύθυνης δήλωσης δεν αποκαλύψουν ότι δεν ειναι Χ.Ο. θα υποχρεωθούν στη δυσμενή συνέπεια της παρακολούθησης του ομολογιακού μαθήματος των θρησκευτικών. Συνεπώς με την επεξεργασία των δεδομένων τους θα στερηθούν την πρόσβαση σε ώρες διδασκαλίας και συνεπώς η εξάρτηση της ενάσκησης συνταγματικού δικαιώματος καθιστά την γνωστοποίηση των δεδομένων μη οικειοθελή.
Άρα, με βάση τον ΓΚΠΔ η “οικειοθελής γνωστοποίηση” προσωπικών δεδομένων θρησκεύματος προς δημόσιες αρχές, δηλαδή η τήρηση των υπεύθυνων δηλώσεων ότι οι μαθητές δεν είναι χ.ο., με βάση την “συγκατάθεση” του υποκειμένου των δεδομένων δεν νοείται ως νόμιμη βάση τήρησης της υπεύθυνης δήλωσης στο αρχείο δημόσιου σχολείου, λόγω του ότι δεν είναι ελεύθερη, άρα δεν αποτελεί συγκατάθεση κατά τον ΓΚΠΔ.

Με την παρούσα αναφορά ζητούμε την παρέμβασή σας ως αρμόδιων φορέων για να σταματήσει άμεσα κάθε παράνομη καταγραφή και επεξεργασία ενός δεδομένου προσωπικού χαρακτήρα όπως το θρήσκευμα στην παιδεία.



Επιπλέον, η Ένωση Αθέων απέστειλε σχετική επιστολή στον Υπουργό Παιδείας κο Κων/νο Γαβρόγλου:

Από: Ένωση Αθέων

Προς:
Υπουργό Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων
κο Κωνσταντίνο Γαβρόγλου.

Κοινοποίηση:
Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Συνήγορος του Πολίτη.
MME

Αθήνα, 07-09-2018

Θέμα: Εγκύκλιος για απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών και θρήσκευμα στα απολυτήρια.

Σχετικά έγγραφα:
1. Η 77Α/ 2002 απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
2. Το από 17-11-2008 δελτίο τύπου του Συνηγόρου του Πολίτη.
3. Το υπ᾽αριθμό πρωτοκόλλου 204864/48482/2015 έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη.
4. Η υπ’ αριθμό 133099/Γ2/19-9-2013 εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας
5. Η υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23-1-2015 εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας
6. Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων
(Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου)
7. Κατευθυντήριες γραμμές της Oμάδας Εργασίας του άρθρου 29 του ΓΚΠΔ

8. Υπουργική Απόφαση 92091/Δ2 – (ΦΕΚ 2087 Β´ 07-06-2018).
9. Υπουργική Απόφαση 92096/Δ2 – (ΦΕΚ 2088 Β´ 07-06-2018).
10. Υπουργική Απόφαση 92094/Δ2 – (ΦΕΚ 2089 Β´ 07-06-2018).
11. Υπουργική Απόφαση 93368/Δ2 – (ΦΕΚ 2127 Β´ 08-06-2018).
12. Υπουργική Απόφαση 98370/Δ2 – (ΦΕΚ 2365 Β´ 20-06-2018).

13. Συμπληρωματικές αναφορές της Ένωσης Αθέων στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και στον Συνήγορο του Πολίτη.



Αξιότιμε κύριε υπουργέ,

Με το παρόν θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε τις, ήδη από την έκδοσή της καθώς και από πρόσθετες εξελίξεις, σοβαρές νομικές πλημμέλειες της υπ’ αριθμό 12773/Δ2/23-01-2015 εγκυκλίου του υπουργείου σας (που ρυθμίζει την διαδικασία χορήγησης απαλλαγών από το μάθημα των θρησκευτικών, σχετικό έγγραφο 5), καθώς και για να σας επισημάνουμε εκείνες των τελευταίων σας αποφάσεων σχετικά με τα απολυτήρια στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση (σχετικά έγγραφα 8 έως 12).
Η παραπάνω εγκύκλιος ήδη από την έκδοσή της αγνοεί επιδεικτικά την κείμενη Ελληνική και Ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (Ν.2472/1997), τις σχετικές αποφάσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όπως και τις γνωμοδοτήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη. Αντιθέτως, λαμβάνει πολύ σοβαρά υπ᾽ όψη και αναπαράγει σχεδόν στο σύνολό τους αποσπάσματα και διαλαμβανόμενα από το μη επιστημονικό προσχέδιο που ομάδα θεολόγων έστειλε σε προκάτοχό σας υπουργό λίγους μήνες πριν από την έκδοση της εγκυκλίου, η οποία αξίζει επιπλέον να σημειωθεί ότι εκδόθηκε μόλις δύο ημέρες πριν τις εκλογές της 25-01-2015 και μάλιστα κατά την τελευταία ημέρα της θητείας εκείνου του προκατόχου σας!

Σύμφωνα με την 77Α/2002 απόφασή της (σχετικό έγγραφο 1) η ΑΠΔΠΧ:

Απευθύνει σύσταση, προειδοποιεί και καλεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, μέσα σε εύλογο χρόνο –και πάντως όχι περισσότερο απ’ όσος είναι αναγκαίος για την τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και την προσαρμογή των σχετικών πρακτικών– να συμμορφωθεί προς το περιεχόμενο της παρούσας απόφασης και, ειδικότερα:

1. Να μεριμνήσει για την άμεση τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και να λάβει και κάθε άλλο αναγκαίο μέτρο προκειμένου να μην αναγράφεται ούτε να επιτρέπεται η αναγραφή του θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης.
2. Να εκδώσει κάθε αναγκαία οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τους διευθυντές των σχολείων ώστε, εφεξής, από τους γονείς ή κηδεμόνες που επιθυμούν τα παιδιά τους να απαλλαγούν από το μάθημα των θρησκευτικών να μην ζητείται να δηλώνουν αν είναι άθρησκοι, ετερόδοξοι ή ετερόθρησκοι, αλλά να ασκούν το δικαίωμα τους αυτό, κατ’ επίκληση των πεποιθήσεών τους και χωρίς να προβαίνουν σε καμία περαιτέρω διευκρίνιση.



Ο δε Συνήγορος του Πολίτη στο από 17-11-2008 δελτίο τύπου του (σχετικό έγγραφο 2) επισημαίνει:

[… Δεδομένου, συνεπώς, του ομολογιακού χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών, δεν είναι συνταγματικώς θεμιτό η απαλλαγή για λόγους συνείδησης να εξαρτάται από οποιασδήποτε μορφής –θετική ή αρνητική- δήλωση θρησκεύματος. Δικαίωμα δε απαλλαγής από το μάθημα αυτό δεν έχουν μόνο οι «αλλόθρησκοι ή ετερόδοξοι», αλλά όλοι οι μαθητές, ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, όταν οι γονείς τους ή οι ίδιοι –όταν είναι ενήλικοι– επικαλούνται λόγους συνείδησης με υπεύθυνή τους δήλωση. …]



Σύμφωνα επίσης με το υπ᾽αριθμό πρωτοκόλλου 204864/48482/2015 έγγραφο του Συνηγόρου του Πολίτη προς τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (σχετικό έγγραφο 3):

[… Ως προς το ζήτημα της θρησκευτικής ελευθερίας, ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ήδη επισημάνει με παλαιότερες επιστολές προς το Υπουργείο σας (Βλ. ενδεικτικά, 193600/53584/2014) ότι η θρησκευτική ελευθερία επιβάλλει να μην συνοδεύεται η απαλλαγή από οιαδήποτε έμμεση κύρωση ή επαχθή προϋπόθεση, ως επαχθής δε προϋπόθεση θα μπορούσε να εκληφθεί η απαίτηση αποκάλυψης των θρησκευτικών πεποιθήσεων του μαθητή. Ανταποκρινόμενο εν μέρει στις παρατηρήσεις αυτές, το Υπουργείο Παιδείας είχε εκδώσει την προηγούμενη εγκύκλιο 133099/Γ2/19-09-2013.
Κατά την άποψη που υποστηρίζει ο Συνήγορος του Πολίτη, σε κάθε περίπτωση, για τη διασφάλιση της άσκησης και προστασίας των δικαιωμάτων και το σεβασμό της ελευθερίας των μαθητών και των γονέων/κηδεμόνων τους καθώς και για εύρυθμη λειτουργία των σχολείων, δικαίωμα απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών για λόγους συνείδησης έχουν οι μαθητές, εφόσον αυτοί οι ίδιοι ή οι γονείς τους, ανάλογα με την περίπτωση, επικαλούνται εν προκειμένω λόγους συνείδησης. Η εγκυρότητα της δήλωσης αυτής δεν είναι συνταγματικώς θεμιτό να εξαρτάται από οποιασδήποτε μορφής – θετική ή αρνητική – δήλωση θρησκεύματος. …]

Επιπλέον, σύμφωνα με τον πρόσφατα τεθέντα σε εφαρμογή Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (σχετικό έγγραφο 6), επαναλαμβάνεται ότι απαγορεύεται η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις.
Επιπρόσθετα, με βάση τον ΓΚΠΔ και τις κατευθυντήριες γραμμές που συνέταξε η Oμάδα Εργασίας του άρθρου 29 του ΓΚΠΔ (σχετικό έγγραφο 7), η “οικειοθελής γνωστοποίηση” προσωπικών δεδομένων θρησκεύματος προς δημόσιες αρχές, (όπως δηλαδή η τήρηση των υπεύθυνων δηλώσεων ότι οι μαθητές δεν είναι χ.ο.), με βάση την “συγκατάθεση” του υποκειμένου των δεδομένων δεν νοείται ως νόμιμη βάση τήρησης της υπεύθυνης δήλωσης στο αρχείο δημόσιου σχολείου, λόγω του ότι δεν είναι ελεύθερη, άρα δεν αποτελεί συγκατάθεση κατά τον ΓΚΠΔ.

Τέλος, με βάση το άρθρο 9 του ΓΚΠΔ (GDPR) δεν υπάρχει καμμία νομική βάση για να υπάρχει το θρήσκευμα στα απολυτήρια.



Κύριε Υπουργέ,

Με το παρόν σας κοινοποιούμε τις σχετικές καταγγελίες που υποβάλαμε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και στον Συνήγορο του Πολίτη (σχετικό έγγραφο 13).

Θα θέλαμε επίσης:

  • να σας παρακαλέσουμε να εκδώσετε επειγόντως εγκύκλιο που να εξασφαλίζει το δικαίωμα όλων των μαθητών να απαλλάσσονται από το ομολογιακό μάθημα των θρησκευτικών, χωρίς να ζητείται τεκμηρίωση των προβαλλόμενων λόγων για το αίτημα της απαλλαγής (πιστοποιητικά θρησκευτικών φρονημάτων), είτε του ίδιου του μαθητή είτε των γονέων του, στο πνεύμα της προηγούμενης εγκυκλίου 133099/Γ2/19-9-2013 (σχετικό έγγραφο 4). Παρακαλούμε επίσης να καταργηθούν οι δίχως νόημα ασφυκτικές χρονικές προθεσμίες για την κατάθεση αίτησης απαλλαγής και να μπορεί να δοθεί σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή του σχολικού έτους, με ισχύ άμεσα από τη στιγμή της δημοσίευσης. Τέλος, παρακαλούμε να καταστήσετε σαφές ότι η εφαρμογή της εγκυκλίου δεν επαφίεται στην ερμηνεία νόμων κατά το δοκούν του εκάστοτε διευθυντή ή διεύθυνσης εκπαίδευσης σύμφωνα με υποκειμενική ανάγνωση της νομοθεσίας, αλλά είναι υποχρεωτική, και η μη εφαρμογή της επισύρει πειθαρχικές ποινές, σύμφωνα με τα όσα η νομοθεσία προβλέπει.
  • να σας παρακαλέσουμε να εκδώσετε νέες αποφάσεις για τα απολυτήρια στην στοιχειώδη και στην μέση εκπαίδευση (Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο) στα υποδείγματα των οποίων δεν θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται το θρήσκευμα σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. α’ και β’ του Ν.2472/1997, την σχετική απόφαση 77Α/ 2002 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα καθώς και τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων.
  • Οι γονείς που ενδιαφέρονται για απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών μπορούν να βρούν επικαιροποιημένες και αναθεωρημένες οδηγίες στην σχετική ιστοσελίδα μας.

    Το μάθημα των θρησκευτικών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

    Το καλοκαίρι του έτους 2017 δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως οι δύο υπουργικές αποφάσεις του Υπουργείου Παιδείας που όρισαν το περιεχόμενο του μαθήματος των θρησκευτικών στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Σύμφωνα με εισήγηση του Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδας, βάσει αυτών των υπουργικών αποφάσεων, το υποχρεωτικό μάθημα των θρησκευτικών είναι “ομολογιακό”, δηλαδή κατευθύνει προς την χριστιανική πίστη, στο Δημοτικό κατά 82,4% και στο Γυμνάσιο κατά 74,2%. Η απαλλαγή από το μάθημα αυτό διενεργείται σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας του έτους 2015 με την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης ότι ο ανήλικος μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος και ότι για συνειδησιακούς λόγους δεν επιθυμεί την παρακολούθηση του μαθήματος, ενώ κατά την ίδια εγκύκλιο ο διευθυντής του σχολείου οφείλει να εξακριβώνει την εγκυρότητα αυτών των δηλώσεων.

    Εναντίον των αποφάσεων αυτών προσέφυγαν το καλοκαίρι του 2017, ενόψει της έναρξης του σχολικού έτους 2017/2018 γονείς και μαθήτριες, με αίτημα την ακύρωση των εν λόγω υπουργικών αποφάσεων λόγω παραβίασης των δικαιωμάτων τους για πρόσβαση σε ένα μάθημα κριτικό, πλουραλιστικό και αντικειμενικό, χωρίς καταγραφή των θρησκευτικών ή φιλοσοφικών τους πεποιθήσεων, όπως άλλωστε επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το Γ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας όμως ύστερα από διαρκείς οίκοθεν αναβολές από μήνα σε μήνα, τελικά ματαίωσε ουσιαστικά την δυνατότητα δικαστικού ελέγχου και ακύρωσης των υπουργικών αποφάσεων εντός του τρέχοντος σχολικού έτους, με αποτέλεσμα οι ενδιαφερόμενοι να προσφύγουν τον Ιανουάριο του 2018 στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, για παραβίαση του δικαιώματός τους για σεβασμό της ιδιωτικής τους ζωής, για σεβασμό της θρησκευτικής τους συνείδησης και για πρόσβαση σε αντικειμενική, κριτική και πλουραλιστική εκπαίδευση, χωρίς κατήχηση και αποκλεισμούς με κριτήριο τις θρησκευτικές πεποιθήσεις.

    Στο πλαίσιο διερεύνησης βασιμότητας των δύο προσφυγών, το Πρώτο Τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ελέγχοντας κατά πόσον οι υπουργικές αποφάσεις για το πρόγραμμα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών είναι σύμφωνες με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αποφάσισε να κοινοποιήσει τις προσφυγές στην Ελληνική Κυβέρνηση, την οποία καλεί να απαντήσει έως την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου του 2018 σε τέσσερις ερωτήσεις σχετικά με την συγκεκριμένη υπόθεση:

    1.  Kαθώς οι προσφεύγοντες είχαν καταθέσει άμεσα αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά των υπουργικών αποφάσεων, το οποίο όμως ανέβαλε διαδοχικά την εξέτασή τους εντός του τρέχοντος σχολικού έτους, μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν απαλλαγεί από την υποχρέωση “εξάντλησης των εσωτερικών ένδικων μέσων”;
    2. Η υποχρέωση των γονέων (σύμφωνα με σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας του 2015) να καταθέσουν υπεύθυνη δήλωση ότι οι μαθήτριες τους δεν είναι Χριστιανές Ορθόδοξοι για να απαλλαγούν από τα θρησκευτικά, όπως και η τήρηση αυτών των δεδομένων στα αρχεία του σχολείου, καθώς και η διερεύνηση που (κατά την ίδια εγκύκλιο) θα πρέπει να διενεργήσει ο διευθυντής του σχολείου για να ελέγξει την εγκυρότητα των υπεύθυνων δηλώσεων προσβάλλει το δικαίωμα των προσφευγουσών μαθητριών για σεβασμό της ιδιωτικής τους ζωής, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 σε συνδυασμό με το άρθρο 14;
    3. Η υποχρέωση των γονέων να αποκαλύψουν ότι οι μαθήτριες δεν είναι Χριστιανές Ορθόδοξοι, προκειμένου να απαλλαγούν από τα θρησκευτικά προσβάλλει το δικαίωμα των τελευταίων που κατοχυρώνεται από το άρθρο 9, δηλαδή το δικαίωμα να μην εκδηλώνουν τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις τους, σε συνδυασμό με το άρθρο 14;
    4. Κατά την λειτουργία του στον τομέα της εκπαίδευσης, το ελεγχόμενο Κράτος έχει εξασφαλίσει ότι οι πληροφορίες ή γνώσεις που περιλαμβάνονται στα προγράμματα των θρησκευτικών για το σχολικό έτος 2017/2018 μεταδίδονται:
      – με αντικειμενικό, κριτικό και πλουραλιστικό τρόπο, άρα συμβατό με το πρώτο εδάφιο του άρθρου 2 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, έναντι των προσφευγουσών μαθητριών;
      – με σεβασμό στις θρησκευτικές και φιλοσοφικές πεποιθήσεις των προσφευγόντων γονέων, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 2 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ;

    Στο 4ο ερώτημα, το ΕΔΔΑ χρησιμοποιεί την πάγια ορολογία που έχει συμπεριλάβει σε αποφάσεις του, με τις οποίες έκρινε ότι κάθε μάθημα που διδάσκεται στο εκπαιδευτικό σύστημα ενός κράτους – μέλους, συμπεριλαμβανομένου του μαθήματος των θρησκευτικών, πρέπει να μεταδίδει πληροφορίες και γνώσεις με αντικειμενικό, κριτικό και πλουραλιστικό τρόπο. Με βάση αυτό το σκεπτικό, το ΕΔΔΑ έχει καταδικάσει για παραβιάσεις δικαιωμάτων ως προς το μάθημα των θρησκευτικών την Νορβηγία, την Πολωνία και την Τουρκία.

    Μετά την απάντηση που θα δώσει η κυβέρνηση σε αυτές τις ερωτήσεις, θα κληθούν οι προσφεύγοντες να τοποθετηθούν και στην συνέχεια θα αποφασιστεί κατά πόσον η υπόθεση θα οδηγηθεί σε δίκη στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβίαση όλων ή ορισμένων από τα ανωτέρω άρθρα της Σύμβασης και του Πρωτοκόλλου ή αν θα οδηγηθεί στο αρχείο. Το Συμβούλιο της Επικρατείας παρέπεμψε την ίδια υπόθεση ενώπιον της Ολομέλειας του, κατόπιν αλλαγής εισηγητή, στις αρχές του Μαϊου του 2018, χωρίς όμως να είναι βέβαιο ότι το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο θα διεξάγει την ακρόαση επί της υπόθεσης κατά τον καθορισμένο χρόνο.

    Για κάθε περαιτέρω εξέλιξη, όπως είναι η συζήτηση της υπόθεσης στην Ολομέλεια του ΣτΕ, θα σας κρατήσουμε ενήμερες/ενήμερους. Τους προσφεύγοντες εκπροσωπεί ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος.



    Translation into English:

    In summer 2017, two ministerial decisions of the Ministry of Education were published in the Government Gazette, which defined the content of the religion class in Elementary, Junior High and Senior High school. According to the published suggestion of the bishop of Hydra, Spetses and Aegina to the Holy Synod of the Church of Greece, based on these ministerial decisions, the obligatory subject of religious class is “confessional”, i.e. it directs to the Christian faith, by 82.4% in Elementary school, and by 74.2% in Junior High school. Exemption from these courses is granted in accordance with a circular issued by the Ministry of Education in 2015, only after a statutory declaration that the student is not a Christian Orthodox, and thus does not wish to attend the class for conscientious reasons, while the school principal must verify the validity of said statements.

    In view of the 2017-18 school year, parents and students contended against the aforementioned ministerial decisions, demanding them be declared null and void for violating their rights to access a critical, pluralistic and objective lesson without record keeping of their religious beliefs or philosophical views as required by the European Convention on Human Rights. However, the Third Section of the Council of State, after repeated month-to-month self-appointed postponements, effectively abolished the possibility of judicial review and annulment of the ministerial decisions within the current school year. As a result, in January 2018, the interested parties appealed to the European Court of Human Rights for violation of their rights, to privacy, respect for their religious conscience and access to objective, critical and pluralistic education, without prejudice and exclusions on the basis of religious beliefs.

    While investigating the two appeals, the First Division of the European Court of Human Rights, verifying whether the ministerial decisions on the curriculum of religious class are in conformity with the European Convention on Human Rights, decided to notify the Greek Government of the appeals, and calls it to respond by the last week of July 2018 to four questions regarding this case:

    1. 1.    Since the applicants had immediately filed applications for annulment of the ministerial decisions at the Council of State, and it postponed their examination in the course of the current school year, can it be considered that they exhausted the obligation to use domestic judicial remedies?
    2. 2.    Does the obligation of parents (according to the relevant 2015 Ministry of Education circular) to submit a statutory declaration that their children are not Orthodox Christians in order to be exempt from the courses, as well as the keeping of this data in the school records and the fact that the school principal should carry out an investigating to check the validity of responsible statements, affect the applicants’ right to respect for their private life enshrined in Article 8 together with Article 14?
    3. 3.    Does the obligation of parents to disclose that their children are not Orthodox Christians in order to be exempt from the courses infringe on the right of them enshrined in Article 9, namely the right not to manifest their religion or beliefs, in conjunction with Article 14?
    4. 4.    In its operation in the field of education, has the State under evaluation ensured, that the information or knowledge included in the religious programs for the school year 2017-18 is conveyed: 
- in an objective, critical and pluralist manner, and therefore compatible with the first passage of Article 2 of the First Protocol to the ECHR, in relation to the applicant pupils? 
- with respect to the religious beliefs or philosophical views of the applicant parents, in accordance with the second passage of Article 2 of the First ECHR Protocol?

    As far as the fourth question is concerned, the ECtHR consistently uses its terminology included in its resolutions, in which it held that every subject taught in a member state’s education system, including religious studies, must convey information and knowledge in an objective, critical and pluralistic way. Based on this reasoning, the ECtHR has condemned violations regarding religion classes in Norway, Poland and Turkey.
    Following the government’s answer to these questions, the applicants will be asked to take a stand, and then it will be decided whether the case will be brought to trial before the European Court of Human Rights for breach of all or some of the Articles of the Convention and the Protocol listed above or whether it will be filed. The Council of State referred the same case to its plenary session following a change of rapporteur in early May 2018, but it is not certain that the Court would hear the case at the appointed time.