Με την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς στη Γαλλία αναρτήθηκε στα σχολεία η Χάρτα για τον Κοσμικό Χαρακτήρα του Σχολείου (ακολουθεί μετάφραση).
Πρόκειται για ένα έγγραφο που αναδεικνύει με τρόπο απλό, σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, ποια πρέπει να είναι τα όρια της θρησκείας στο σχολικό περιβάλλον με κριτήριο τις δημοκρατικές αρχές και τις αρχές που διέπουν τη σύσταση και τη λειτουργία του γαλλικού κράτους, ενός κράτους που είναι κοσμικό ήδη από το 1905 μ.κ.χ.
Είναι πολύ ενθαρρυντικό το γεγονός ότι και μια ελληνίδα βουλευτής πρότεινε την κατάργηση του μαθήματος των θρησκευτικών επισημαίνοντας και την παράλληλη υποβάθμιση σημαντικών μαθημάτων όπως η Ιστορία, η Βιολογία ή η Πληροφορική.
Οι ώρες διδασκαλίας των θρησκευτικών και οι τάξεις στις οποίες διδάσκονται είναι πολύ περισσότερες απ’ όσες απαιτούνται ακόμη και για ομολογιακή διδασκαλία, λαμβάνοντας υπ’ όψη το περιεχόμενο του μαθήματος και το γεγονός ότι οι θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι θέμα προσωπικής συνείδησης και μεταδίδονται στα παιδιά μέσω της οικογένειας.
Ότι το μάθημα είναι ομολογιακό, δηλαδή κατήχηση σε δόγμα, είναι υπεράνω αμφισβήτησης: το ίδιο το κράτος το αναγνωρίζει και η δυνατότητα απαλλαγής το αποδεικνύει, διότι αν δεν ήταν κατήχηση, δεν θα υπήρχε λόγος να απαλλαγεί κανείς για λόγους συνείδησης.
Κάθε προοδευτικός, σκεπτόμενος, φιλελεύθερος πολίτης μπορεί να αντιληφθεί ότι ένα ομολογιακό μάθημα, όπως είναι το μάθημα των θρησκευτικών, δεν έχει θέση σε ένα σύγχρονο σχολείο.
Δημιουργεί διακρίσεις μεταξύ θρησκευμάτων προωθώντας μία μόνο θρησκεία έναντι άλλων και καλλιεργεί στα παιδιά την πεποίθηση ότι η άκριτη αποδοχή και ο άκριτος σεβασμός ενός δόγματος συνιστά αξία, απομακρύνοντάς τα από το πνεύμα της κριτικής, της αμφισβήτησης και της αναζήτησης που προάγει τη γνώση και την ανάπτυξη ενεργών πολιτών.
Η Ένωση Αθέων είχε ήδη προτείνει την κατάργηση του μαθήματος με την επιστολή της προς τη Διεύθυνση Σπουδών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και το ερωτηματολόγιο-πρότασή της για το διαχωρισμό κράτους εκκλησίας .
Η ανησυχία ορισμένων για το πώς θα διδαχθούν τα παιδιά ηθικές αρχές και σωστή συμπεριφορά είναι αβάσιμη, δεδομένου ότι αυτά ενσταλάσσονται κυρίως από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον και από τη στάση των δασκάλων κατά τη διδασκαλία όλων των μαθημάτων. Προκειμένου να δοθεί μια ηθική και κοινωνική παιδεία στο σχολικό πλαίσιο, θα ήταν πολύ καταλληλότερο ένα μάθημα ψυχολογίας-κοινωνιολογίας, με χαρακτήρα όχι γνωσιολογικό αλλά βιωματικό, με λιγότερες διδακτικές ώρες από όσες έχουν σήμερα τα θρησκευτικά, και η ένταξη κατάλληλα σχεδιασμένων ομαδικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων στα πλαίσια όλων των μαθημάτων.
Τα παιδιά χρειάζεται να ανατραφούν με πανανθρώπινες ηθικές αξίες και όχι μέσα στο στενό πλαίσιο ενός μόνο δόγματος.
.
.
Χάρτα για τον Κοσμικό Χαρακτήρα του Σχολείου (μετάφραση)
1. Η Γαλλία είναι μια Δημοκρατία αδιαίρετη, κοσμική και κοινωνική. Διασφαλίζει την ισότητα απέναντι στον νόμο σε όλους τους πολίτες και σέβεται όλες τις θρησκείες.
2. Η κοσμική Δημοκρατία βασίζεται στον διαχωρισμό μεταξύ θρησκειών και κράτους. Το κράτος είναι ουδέτερο όσον αφορά τις θρησκευτικές ή πνευματικές πεποιθήσεις. Δεν υπάρχει καμία επίσημη θρησκεία.
3. Η κοσμικότητα εγγυάται την ελευθερία της συνείδησης για όλους. Ο καθένας είναι ελεύθερος να πιστεύει ή να μην πιστεύει. Επιτρέπει την ελεύθερη έκφραση των πεποιθήσεων του, με σεβασμό των άλλων εντός των ορίων της δημόσιας τάξης.
4. Ο κοσμικός χαρακτήρας είναι συμβατός με την ιδιότητα του πολίτη καθώς αποτελεί τον συνεκτικό κρίκο ανάμεσα στην ελευθερία, την ισότητα και την αδελφοσύνη.
5. Το κράτος εγγυάται τον σεβασμό των αρχών της κοσμικότητας στα σχολεία.
6. Η κοσμικότητα του σχολείου προσφέρει στους μαθητές τις κατάλληλες συνθήκες για να σφυρηλατήσουν την προσωπικότητα τους, να καλλιεργήσουν την κρίση τους ελεύθερα και να κατανοήσουν την ιδιότητα του πολίτη. Τους προστατεύει από τον προσηλυτισμό και από κάθε είδους πίεση που θα τους εμπόδιζε να κάνουν ελεύθερα τις επιλογές τους.
7. Η κοσμικότητα εξασφαλίζει στους μαθητές την πρόσβαση σε μια κοινή κουλτούρα.
8. Ο κοσμικός χαρακτήρας επιτρέπει την άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης και τον σεβασμό των δημοκρατικών αξιών και του πλουραλισμού των πεποιθήσεων.
9. Ο κοσμικός χαρακτήρας συνεπάγεται την απόρριψη κάθε μορφής βίας και διακρίσεων, εγγυάται την ισότητα ανάμεσα στα κορίτσια και στα αγόρια και βασίζεται σε μια κουλτούρα σεβασμού και κατανόησης του άλλου.
10. Όλα τα μέλη του διδακτικού προσωπικού έχουν την υποχρέωση να διδάσκουν στους μαθητές την έννοια και την αξία της κοσμικότητας, όπως και να ενημερώσουν τους γονείς των μαθητών για τη Χάρτα.
11. Το διδακτικό προσωπικό έχει υποχρέωση να τηρεί αυστηρή ουδετερότητα.
12. Τα μαθήματα είναι κοσμικά. Το σχολείο εξασφαλίζει την ποικιλομορφία των κοσμοθεωριών, την έκταση της γνώσης και κανένα θέμα δεν αποκλείεται από την επιστημονική και εκπαιδευτική έρευνα.
13. Κανένας μαθητής δεν μπορεί να επικαλεσθεί τις θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις, να αμφισβητήσει ή και να αποτρέψει έναν δάσκαλο από τη διδασκαλία ορισμένων τμημάτων του προγράμματος σπουδών.
14. Η χρήση θρησκευτικών συμβόλων ή ρούχων που υποδηλώνουν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των μαθητών απαγορεύεται στα δημόσια σχολεία.
15. Με τις σκέψεις τους και τις δραστηριότητες τους οι μαθητές συμβάλλουν στη διατήρηση της κοσμικότητας στο σχολείο τους.
